Werking van de EU
De Europese Unie bestaat uit:
De 27 lidstaten:
België, Bulgarije,Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk, Slowakije, Slovenië, Spanje en Zweden.
De 27 landen die momenteel de Europese Unie vormen oefenen een gemeenschappelijke macht uit om beter opgewassen te zijn tegen de problemen die de staatsgrenzen overschrijden en om op internationaal niveau een invloed te verwerven die geen enkele van hen alleen zou kunnen hebben.
De werking van de Europese Unie is gebaseerd op verdragen. Het Verdrag van Lissabon dat op 1 december 2009 in werking trad, wijzigt deze vroegere verdragen zonder ze te vervangen. Het is ingedeeld in twee hoofddelen: het eerste deel behelst de aanpassing van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het tweede deel wijzigt het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. In het nieuwe verdrag wordt dit laatste omgedoopt tot “Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie”.
Informatie over de Europese verdragen
De instellingen:
- De Europese Raad
- Het Europees Parlement
- De Raad van de Europese Unie (of Ministerraad)
- De Europese Commissie
- Het Hof van Justitie
De instellingen worden bijgestaan door essentiële organen:
- Het Europees Rekenhof
- Het Comité van de Regio's
- Het Europees Economisch en Sociaal Comité
- De Europese Centrale Bank
- De Europese Investeringsbank
- De Europese Ombudsman
De Europese instellingen
De Europese Raad
De Europese leiders komen samen
Ook wel "de Europese top" genoemd. De Europese Raad komt vier keer per jaar in Brussel samen en bestaat uit de staats- en regeringsleiders en de voorzitter van de Europese Commissie. Dankzij het Verdrag van Lissabon dat op 1 december 2009 in werking trad, werd een Voorzitter van de Europese Raad gekozen met een mandaat van tweeënhalf jaar dat eenmaal kan worden hernieuwd. Deze functie die door de Belg Herman Van Rompuy wordt waargenomen, geeft de Europese Raad meer zichtbaarheid (de Voorzitter vertegenwoordigt de Europese Unie op het internationale toneel) en verleent hem ook een meer permanent karakter. De Europese Raad die een volwaardige instelling wordt, bepaalt de grote lijnen van het algemeen beleid en geeft de nodige impulsen aan de ontwikkeling van de Unie, maar heeft geen wetgevende taak. Deze vergaderingen zijn veelbesproken gebeurtenissen die veel media-aandacht krijgen.
België neemt het Voorzitterschap van de Europese Unie waar van juli tot december 2010.
De stem van elke Europeaan
Het Europees Parlement is het grootste multinationale parlement in de wereld. Het parlement bestaat uit 736 leden. Er zetelen 22 Belgische parlementsleden die door de Belgische burgers verkozen werden tijdens de Europese verkiezingen.
Anders dan de parlementen van de lidstaten, stelt het Europees Parlement zelf geen "Europese wetten" op, maar onderzoekt het de voorstellen van de Commissie. Het Parlement wijzigt de wetten, keurt ze goed of raadt aan ze te wijzigen. Door de medebeslissingsprocedure kan het Parlement, op gelijke voet met de Raad van de Europese Unie, de wetten mee goedkeuren. Het Parlement speelt ook een grote rol in de begroting. Bovendien controleert het de Commissie: het Parlement keurt de benoeming van de commissieleden goed en kan de Commissie een straf opleggen.
Het Parlement verdeelt zijn werkzaamheden over drie plaatsen: Brussel, Luxemburg en Straatsburg.
De ministers van alle landen beslissen samen
De Raad van de Europese Unie (of de Ministerraad), die in Brussel gevestigd is, is de instelling waar de meeste beslissingen in verband met Europa worden genomen. Voor elk afzonderlijk onderwerp vergaderen de bevoegde ministers (bv.: van Mobiliteit, van Landbouw, ...) en keuren ze "de Europese wetten" goed. Op vele gebieden beslist de Raad van de Europese Unie samen met het Europees Parlement. Ze zorgen er ook voor dat de beslissingen van de Europese Raad worden uitgevoerd.
Ze stelt "Europese wetten" voor en waakt over hun toepassing
De Europese Commissie komt in Brussel samen. Ze bestaat uit een Commissaris per lidstaat die aangeduid wordt door de regeringen van de verschillende lidstaten. De Commissie stelt ontwerpen van "Europese wetten" op en legt deze vervolgens voor goedkeuring aan het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie voor. Wanneer een "Europese wet" aangenomen is, ziet de Commissie erop toe dat alle landen die wet respecteren.
Het Hof beschermt de Europese burgers
Het Hof zetelt in Luxemburg. Op vraag van een instelling, een land of in sommige gevallen zelfs van een persoon oordeelt het Hof over geschillen die verband houden met de toepassing van de Europese wetten. Ze wordt in haar taak bijgestaan door een Rechtbank van Eerste Aanleg.
De Europese organen
Het Europees Rekenhof (zetel in Luxemburg)
Een supervisieorgaan voor de begroting van de Unie dat de inkomsten en uitgaven controleert.
Het Comité van de Regio's (zetel in Brussel)
Een raadgevend orgaan dat de belangen van de lokale en regionale overheden in de Europese Unie behartigt.
België heeft een belangrijke rol gespeeld in de oprichting van dit Comité.
Het Europees Economisch en Sociaal Comité (zetel in Brussel)
Een raadgevend orgaan dat bestaat uit vertegenwoordigers van de verschillende economische en sociale geledingen van de lidstaten.
De Europese Centrale Bank (zetel in Frankfurt)
Het orgaan dat verantwoordelijk is voor het Europees monetair beleid. Haar hoofdtaak bestaat erin de prijsstabiliteit te verzekeren.
De Europese Investeringsbank (zetel in Luxemburg)
Een van de belangrijkste financiële organen ter wereld die leningen uitschrijft om investeringsprojecten binnen of buiten de Europese Unie te financieren.
De Europese Ombudsman (zetel in Straatsburg)
De Europese Ombudsman beschermt de burgers en de bedrijven van de Europese Unie tegen risico's van wanbeheer.