Toekomstige uitbreidingen

Opening van toetredingsonderhandelingen met Kroatië: 3 oktober 2005

De Europese Raad van 16 en 17 december 2004 verleende zijn principeakkoord om de toetredingsonderhandelingen met Kroatië aan te vatten, op voorwaarde dat het land zijn volledige medewerking verleent aan het Internationaal Strafhof van Den Haag.

Op 16 maart 2005 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan een kader voor de onderhandelingen met Kroatië.

Op de zitting van 3 oktober 2005 zette de Raad het licht op groen voor het op gang brengen van toetredingsonderhandelingen met Kroatië. Dit gebeurde nadat de samenwerking van het land met het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalig Joegoslavië (ICTY) gunstig beoordeeld werd door de ministeriële task force, zodat de onderhandelingen na de zitting konden worden geopend.

De toetredingsonderhandelingen werden opgedeeld in 35 hoofdstukken.

Kroatië heeft er 6 jaar over gedaan om de 35 onderhandelingshoofdstukken met de Europese Unie af te ronden. Op de Europese Raad van 9 december 2011 ondertekende Kroatië een overeenkomst op basis waarvan het in juli 2013 de 28e lidstaat van de Europese Unie kan worden, zodra het Kroatische volk per referendum hiermee heeft ingestemd en de 27 lidstaten de overeenkomst hebben bekrachtigd. 

Opening van toetredingsonderhandelingen met Turkije: 3 oktober 2005

Overeenkomstig de beslissing die op de vergadering van 16 en 17 december 2004 werd genomen door de Staatshoofden en Regeringsleiders, hechtte de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen op 3 oktober 2005 zijn goedkeuring aan het kader voor onderhandelingen met Turkije en gaf zodoende de aanzet tot het openen van onderhandelingen met Turkije.

Op enkele hoofdstukken na zitten de toetredingsonderhandelingen met Turkije nog in de fase van het screeningsproces. In juni 2006 werden onderhandelingen over één hoofdstuk (Wetenschap en Onderzoek) geopend en voorlopig gesloten. Op 28 maart 2007 werden de onderhandelingen over het hoofdstuk "bedrijfs- en industrieel beleid" geopend. Op de toetredingsconferentie van 26 juni 2007 werden de hoofdstukken "statistiek" en "financiële controle" geopend, op de toetredingsconferentie van 20 december 2007 de hoofdstukken "Trans-Europese netwerken" en "consumentenbeleid en volksgezondheid", op 17 juni 2008 de hoofdstukken "ondernemingsrecht" en "intellectuele eigendomsrechten", en op 19 december 2008 de hoofdstukken “vrij verkeer van kapitaal” en “informatiemaatschappij en media”.

De Raad Algemene Zaken van 11 december 2006 besloot op aanbeveling van de Europese Commissie om 8 belangrijke hoofdstukken gerelateerd aan de douane-unie niet te openen en geen enkel ander hoofdstuk te sluiten zolang Turkije niet tegemoet komt aan zijn verplichtingen onder het Additioneel Protocol bij het Akkoord van Ankara: Turkije legt immers nog steeds belemmeringen op voor het vrij verkeer van goederen van en naar Cyprus.

De Balkanlanden: landen die bestemd zijn om lid te worden van de EU

Op de Europese Raad van Feira (juni 2000) werd erkend dat de Balkanlanden die deel uitmaken van het stabilisatie- en associatieproces (Kroatië, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Montenegro, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië) bestemd zijn om lid te worden van de EU.

Nadien heeft de Europese Raad het lidmaatschap van de landen van de Westelijke Balkan meermaals in het vooruitzicht gesteld. Zodra ze voldoen aan de vooropgestelde criteria, zullen deze landen integraal deel uitmaken van de EU.

Aan de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië verleende de Europese Raad op de zitting van 15 en 16 december 2005 de status van kandidaat-land als politieke erkenning van de gerealiseerde hervormingen en de steeds hechtere band tussen dit land en de Unie. De eigenlijke toetredingsonderhandelingen werden echter nog niet geopend.

In maart 2006 bevestigde de EU in Salzburg opnieuw, als vervolg op de agenda van Thessaloniki, dat de toekomst van de landen van de westelijke Balkan binnen de Europese Unie ligt. De vraag of een land een bevredigende staat van dienst heeft wat de tenuitvoerlegging betreft van zijn verplichtingen volgens de stabilisatie- en associatieovereenkomst (inclusief de handelsgerelateerde bepalingen) is een essentieel element voor de EU bij de beoordeling van een verzoek om toetreding.

In december 2008 diende Montenegro bij het Voorzitterschap een officiële aanvraag in om de status van kandidaat-lidstaat te bekomen. De Raad heeft de aanvraag naar de Commissie gestuurd, die naar verwachting in de loop van 2010 hierover een advies zal uitbrengen. 

Start van de toetredingsonderhandelingen met Ijsland

Ijsland heeft zijn kandidatuur tot toetreding tot de Europese Unie geformuleerd op 28 juli 2009.
Na onderzoek van de toetredingsaanvraag heeft de Europese Raad van 17 en 18 juni 2010, op basis van het advies van de Europese Commissie, genoteerd dat Ijsland voldoet aan de politieke criteria vastgelegd door de Europese Raad van Kopenhagen in 1993 en aldus beslist dat de toetredingsonderhandelingen een aanvang mogen nemen.

Montenegro bekomt het statuut van kandidaat-land

Op 17 december 2010 verleent de Europese top het statuut van kandidaat-land aan Montenegro