Bevoegdheidsverdeling

1. Institutioneel kader

De wet op de institutionele hervormingen van 8 augustus 1988 maakt de Gewesten bevoegd voor het afzet- en uitvoerbeleid, ongeacht het bestaan van een nationaal beleid terzake voor de coördinatie, de bevordering en de samenwerking.

Begin jaren '90 werden gewestelijke instanties voor de bevordering van de buitenlandse handel opgericht: AWEX in februari 1990, Export Vlaanderen in januari 1991 en Brussel Export in augustus 1991.

De Sint-Michielsakkoorden van 1992 die werden omgezet in de Bijzondere wet van 16 juli 1993, liggen ten grondslag aan de regionalisering van het Fonds voor de Buitenlandse Handel en de economische en handelsattachés.

De Bijzondere wet van 13 juli 2001 regelt:

  • de regionalisering van het afzet- en uitvoerbeleid, met uitzondering van:
     
    i. het verstrekken van waarborgen tegen uitvoer-, invoer- en investeringsrisico's (Finexpo en Nationale Delcrederedienst);
    ii. het multilaterale handelsbeleid
     
  • Bij het op 24 mei 2002 gesloten samenwerkingsakkoord wordt het Agentschap voor Buitenlandse Handel opgericht (ABH) dat in de plaats komt van de Belgische Dienst voor Buitenlandse Handel (BDBH). In tegenstelling tot de BDBH ressorteert het ABH niet onder de federale minister van buitenlandse handel. Het ABH houdt zich bezig met de organisatie van mulitregionale economische missies (4 per jaar) en met documentatie.

 
2. Praktisch

De Federale Overheidsdienst Economische Zaken, KMO, Middenstand en Energie

  • heeft een dienst "buitenlandse investeerders" die een investeringsgids uitgeeft, de website Invest in Belgium beheert, de informatie over Europese regelgeving op de laatste stand brengt (infodesk eenheidsmarkt) en investeerders wegwijs maakt in de administratieve formaliteiten;
  • coördineert de interministeriële cel federale overheid (FOD Economische Zaken en FOD Buitenlandse Zaken) 'regionale overheid inzake investeringen'. Deze cel vergadert maandelijks om het investeringsklimaat te bespreken.

 
De Federale Overheidsdienst Financiën

  • zorgt samen met de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voor het opstellen van de bilaterale overeenkomsten inzake de wederzijdse bescherming van investeringen en de overeenkomsten tot voorkoming van dubbele belasting.
  • voert het secretariaat van Finexpo (exportfinanciering en kredietverzekering), het comité dat de eventuele overheidssteun voor exportkredieten onderzoekt. Finexpo komt maandelijks bijeen. Zijn financieel instrumentarium bestaat uit de stabilisering van de rentevoeten, rentebonificaties en aanvullende giften evenals staatsleningen;

 
De Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

  • coördineert het multilateraal handelsbeleid (WTO, OESO) en het Europees handelsbeleid. De door België gekozen invalshoek is die van een doorgedreven liberalisering van de internationale handel waarbij niet wordt getornd aan een aantal vaststaande waarden zoals culturele verscheidenheid, sociale bescherming, voedselveiligheidheid en milieubescherming;
  • voert het secretariaat van Finexpo (exportfinanciering en kredietverzekering), het comité dat de eventuele overheidssteun voor exportkredieten onderzoekt. Finexpo komt maandelijks bijeen. Zijn financieel instrumentarium bestaat uit de stabilisering van de rentevoeten, rentebonificaties en aanvullende giften evenals staatsleningen;
  • is voorzitter van "de Adviescommissie voor de toekenning van subsidies voor de exportbevordering". Het betreft subsidies voor de Belgische kamers van koophandel en nijverheid in het buitenland dan wel voor de gemengde kamers van koophandel en business clubs in België;
  • kiest de adviseurs buitenlandse handel en de ereconsuls


De parastatale organen

Het Agentschap voor de buitenlandse handel

Het ABH werd opgericht in 2003 en organiseert gemeenschappelijke handelsmissies. Het heeft ook als opdracht informatie, documenten en studies over buitenlandse markten te verzamelen en te verspreiden. Het is de bedoeling dat het ABH voor de regionale diensten voor buitenlandse handel een kenniscentrum van betekenis wordt.

Het ABH ressorteert niet meer onder de federale minister van buitenlandse handel.

 
De Nationale Delcrederedienst

De NDD is een zelfstandige instelling die staatswaarborg geniet. De dienst houdt zich bezig met de bevordering van de internationale economische betrekkingen, meer bepaald door de dekking van risico's die verband houden met export, import en investeringen in het buitenland.

Het Delcredere mag ook wisselrisico's dekken, transitotransacties verzekeren, tussenkomen bij exportfinanciering en voor rekening van de Staat elke opdracht uitvoeren die hem wordt toevertrouwd op technisch of financieel gebied of op dat van de vertegenwoordiging. De verzekering is hoofdzakelijk van toepassing op markten buiten de OESO.

 
De Belgische Maatschappij voor Internationale Investeringen (BMI)

De BMI verzorgt ten behoeve van Belgische bedrijven de medefinanciering op lange termijn van investeringen in het buitenland. De maatschappij werkt wereldwijd en spitst haar werkzaamheden toe op de oprichting van nieuwe joint ventures of dochterondernemingen en de verwerving, herstructurering en uitbreiding van bestaande maatschappijen.