Azië en Oceanië

Pragmatisme inruilen voor samenhang

België onderhoudt sinds lange tijd politieke, commerciële en culturele banden met de Aziatische landen. Zo vindt men sporen terug van wederzijds verrijkende contacten in de 18e eeuw, toen de Oostendse Compagnie voor anker ging in de Indische havens van Banquibazar of Cassimbazar.

Ondertussen zijn de aard van de Belgische belangen en de banden met Azië sterk geëvolueerd. De opkomst van België als natiestaat in de 19de eeuw heeft de uitbouw van bevoorrechte relaties aangewakkerd. Met Japan en Thailand werden nauwe banden ontwikkeld dankzij bijzondere relaties tussen de respectievelijke koningshuizen. In de Volksrepubliek China groeide de Belgische economische aanwezigheid gestaag in de 19e eeuw en vanaf het aanknopen van de diplomatieke betrekkingen in 1971. De bijzondere belangstelling voor het uitdiepen van de relaties met India, dat eveneens de ambitie heeft een economische grootmacht te worden, wordt met de dag groter. Sinds de deelname van om en bij 3500 Belgische vrijwilligers in de driejarige oorlog tegen Noord-Korea zijn speciale banden gegroeid met Zuid-Korea, zowel politiek als economisch. België heeft recent een zeer actieve politiek ontwikkeld in Vietnam, waarmee als enig land in Azië directe ontwikkelingssamenwerking wordt gevoerd.

Het Belgische beleid in Azië is steeds doordrongen geweest van pragmatisme dat rekening hield met antecedenten, mogelijkheden van het moment en perspectieven tot samenwerking. De Belgische politiek in Azië biedt aldus een zeer gevarieerd beeld, gericht naar de specificiteit van de verschillende landen.

Behoudens de bilaterale relaties die België onderhoudt met de landen in Azië, hebben de betrekkingen zich tevens progressief ontwikkeld via de internationale instellingen. Eerst en vooral via de Europese constructie. Inderdaad, België houdt eraan de Europese Unie in staat te stellen een grotere rol te laten spelen in het raam van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ze steunt de uitbouw van de Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) die tracht de EU het profiel te geven van meer gericht engagement met een sterkere visibiliteit. Ten aanzien van Aziatische reuzen zoals China en India die elk meer dan één miljard inwoners tellen, behoeven de Europeanen inderdaad hun krachten te bundelen om als geloofwaardige partners over te komen.

België zet zich in Azië in ook via andere internationale instellingen. Ze draagt actief bij aan de programma’s van de Verenigde Naties en van haar gespecialiseerde instellingen. Ze verzekert een militaire aanwezigheid in de hoofdstad van Afghanistan (Kaboel) in het raam van het engagement van de NATO binnen de ISAF (International Security Assistance Forces). De gebeurtenissen in dit deel van Azië hebben eveneens de relaties met Pakistan geïntensiveerd.

België was gastheer van de 8ste Asia-Europe Meeting (ASEM) die plaatsvond op 4 en 5 oktober 2010 in Brussel. Azië en Europa maken samen 58% van de wereldbevolking en meer dan 60% van de handel in de wereld uit. De tweejaarlijkse informele ASEM-top brengt alle staats- en regeringsleiders van Azië en Europa samen om thema’s van gemeenschappelijk belang te bespreken. De top geldt als de belangrijkste euro-aziatische afspraak in het hedendaagse internationale gebeuren en België beschouwde het als een eer om er als gast van te kunnen optreden. Voor de Brusselse topontmoeting werd de nadruk gelegd op ‘greater well-being and more dignity for all citizens’. Aan de ontmoeting namen in Brussel voor het eerst ook Australië, Nieuw-Zeeland en Rusland deel.

ASEM Info Board

De banden met Oceanië vinden hun oorsprong in de gewaardeerde inzet van Australië en Nieuw-Zeeland in onze streken tijdens de Eerste Wereldoorlog. Er bestaat op heden een nauwe samenwerking in de aanloop naar de herdenkingsplechtigheden rond de honderdste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog. Economisch worden de bestaande banden door een prinselijke economische zending in 2012 nog extra in de verf gezet. Sinds de jaren 60 zijn kleinere Staten uit de Stille Zuidzee onafhankelijk geworden. De banden met deze eilandstaten lopen veelal via de samenwerkingsprogramma’s van de EU in het raam van de Africa, Caribbean & Pacific (ACP) Akkoorden. De meesten onder hen beschikken bijgevolg over een bilaterale ambassade in Brussel.