Belgen in nood

België is in het buitenland vertegenwoordigd door meer dan honderd ambassades en consulaten-generaal.

De ambassades zijn gevestigd in de hoofdstad van het land waar ze hun ambtsgebied hebben. Het ambtsgebied kan zich uitstrekken tot aangrenzende landen waar geen vertegenwoordiging aanwezig is.

Ambassades en consulaten vervullen niet alleen een diplomatieke opdracht maar fungeren ook als ‘openbare dienst’ voor Belgen in het buitenland. Tot op zekere hoogte kunnen ze bijstand verlenen aan Belgen in moeilijkheden.

Daarnaast zijn er nog tal van ereconsulaten die evenwel minder bevoegdheden hebben. Ereconsuls, die hun diensten gratis aanbieden, worden in het land zelf gerekruteerd vanwege hun goede contacten ter plaatse. Zij zijn lang niet altijd van Belgische nationaliteit en spreken ook niet altijd de officiële talen van België.

Een veilige bestemming?

Wie voor een relatief onbekende reisbestemming kiest, doet er goed aan vóór het vertrek grondig te informeren naar de situatie ter plaatse.

De federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken verstrekt informatie over de veiligheid van de reiziger in zowat 170 landen. Deze inlichtingen vindt u elders op deze websiteExterne link.

Ter plaatse kunnen onze ambassades en consulaten eventueel extra informatie verschaffen, zonder zich evenwel te mengen in uw keuze om naar een bepaalde regio te reizen. Als ze op de hoogte zijn van uw aanwezigheid in een risicogebied, kunnen ze zo nodig contact met u opnemen of uw familie beter helpen in een noodsituatie.

Algemene toeristische documentatie is te vinden in de betere reisgidsen. Win echter ook informatie in over het politieke en sociale klimaat (stakingen, onlusten, revoluties...), de kans op natuurrampen (aardbevingen...) of weersomstandigheden (cyclonen...).

De media (kranten, radio, televisie) vormen een degelijke bron van informatie. Bewaar echter een kritische geest. Een betoging kan voor de ene een dramatische wending nemen en door de andere worden doodgezwegen.

Consulaire bijstand
Bijstand in een crisis
Europese consulaire bijstand

Consulaire bijstand

De diensten die normaal verricht worden door banken, de post, reisagentschappen, hotels, de lokale politie enzovoort, vallen natuurlijk niet onder de bevoegdheden van een diplomatieke of consulaire vertegenwoordiging.

Consulaire bijstand wordt dus alleen gegeven aan wie zich in ernstige moeilijkheden bevindt en zich alleen nog tot de diplomatieke vertegenwoordiging kan wenden. Er komt een einde aan de bijstandsplicht zodra u op eigen krachten verder kunt.

Kortom, het is pas wanneer alle andere mogelijkheden zijn uitgeput dat consulaire bijstand mag worden ingeroepen.

Waarmee kunnen ambassades en consulaten u helpen?

De onderstaande opsomming is niet volledig aangezien het altijd individuele gevallen betreft. Een ambassade of consulaat kan het volgende doen:

  • Bij verlies of diefstal van de identiteitskaart of het paspoort, een vervangend reisdocument uitreiken. Breng een kopie van het proces-verbaal van de aangifte bij de lokale politie mee, samen met drie recente pasfoto’s. De procedure gaat sneller indien u in het bezit bent van een ander identiteitsbewijs (bv. rijbewijs), een fotokopie van het verloren of gestolen document (noteer de nummers ervan op een apart briefje) of wanneer u uw rijksregisternummer kent (op uw identiteitskaart of SIS-kaart).
  • U helpen om met iemand in België die u verder kan helpen, contact op te nemen.
  • Hulp bieden bij het opsporen van vermiste personen. De eigenlijke opsporingsbevoegdheid ligt echter bij de lokale autoriteiten. Soms brengen deze de bij de opsporing gemaakte kosten, die hoog kunnen oplopen, in rekening.
  • Een lijst verschaffen van lokale advocaten, artsen en tolken.
  • U helpen wanneer u wordt aangehouden. In geval van aanhouding of hechtenis, kunt u de ambassade of het consulaat van België hiervan in kennis brengen. Deze bieden, in de mate van het mogelijke, bijstand, voornamelijk op humanitair vlak, aan Belgen in gevangenschap. Meer informatie daarover vindt u in de brochure ‘Bijstand aan Belgen in Buitenlandse Gevangenissen’, verkrijgbaar bij de ambassades of consulaten in het buitenland of bij de directie Pers en Communicatie van de federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Karmelietenstraat 15, 1000 Brussel, tel +32 02 501 81 11. U kunt de brochure ook hier (PDF, 1.61 MB) terugvinden.

Wat doen ambassades of consulaten niet?

  • Optreden in privéaangelegenheden zoals de betaling van hotelrekeningen, medische kosten, douanekosten, boetes, gerechtskosten, enz.
  • Een hotel reserveren, een woning zoeken, bagage bewaren, zorgen voor een werkvergunning of een baan.
  • Zorgen voor een voorkeursbehandeling in een ziekenhuis, bij een dokter, in de gevangenis, voor excursies of bezoeken, bemiddelen om iemand uit de gevangenis te halen of in gerechtelijke procedures.
  • Zorgen voor de verlenging van uw visum, een werk- of verblijfsvergunning.
  • Bemiddelen voor personen met een dubbele nationaliteit wanneer zij zich in het land van hun andere nationaliteit bevinden.

Bijstand in een crisis

Een terugkerend team B-FAST ledenDoet er zich een natuurramp of een ongeval voor waarbij veel Belgen zijn betrokken, dan opent Buitenlandse Zaken het crisiscentrum.

Welke bijstand verleent het crisiscentrum?

Zodra het crisiscentrum open is, werkt het samen met de Belgische posten in het buitenland, de betrokken touroperators en reisbureaus, verzekeraars en de andere departementen van Buitenlandse Zaken in Europa. Zijn hoofdtaak bestaat erin informatie en crisisplannen uit te wisselen, met al deze instanties en met de familie en kennissen in België. Een ploeg coördinatoren en telefonisten stellen alles in het werk om de Belgen te identificeren, op te sporen en, zo nodig, op een veilige plaats samen te brengen. Kortom, het crisiscentrum is hét communicatie- en coördinatiepunt bij een crisis.

In het ergste geval wordt er soms een repatriëring georganiseerd. Dat is evenwel geen standaardprocedure, het is geen ‘recht van de burger’. Meestal wordt de reiziger in het ‘Reisadvies per land’ gewaarschuwd voor het bestaan van grote risico’s in bepaalde landen.

Wat het crisiscentrum niet voor u kan doen:

  • Medisch advies geven. Dit is uitsluitend de taak van het medisch personeel of van de lokale politie.
  • Een overlijden melden. Alleen de lokale politie in België is daartoe bevoegd.
  • Contact opnemen met uw familie in het buitenland. Het crisiscentrum verzamelt alle nodige inlichtingen en stuurt die door naar de ambassade of het consulaat, die verder instaan voor de communicatie in het buitenland, volgens de bepalingen van hun crisisplan.

Europese consulaire bijstand

Wanneer u in een land bent waar België geen vertegenwoordiging heeft, kunt u zich wenden tot de vertegenwoordiging van een andere lidstaat van de Europese Unie, namelijk Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Malta, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovakije, Slovenië, Spanje, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. De posten van deze landen zeggen u of ze meteen kunnen helpen dan wel wat u moet doen.

Zij verlenen alleen bijstand in noodgevallen: overlijden, zware verwondingen of ernstige ziekte, repatriëring om medische redenen, aanhouding of hechtenis. In geval van verlies of diefstal van uw paspoort kunnen zij een vervangend reisdocument uitreiken.

Het is niet zeker of u bij de vertegenwoordiging van een andere EU-lidstaat in uw taal kan worden geholpen. Er wordt dan gebruik gemaakt van een gangbare Europese taal.