UNGA81: in een meer gefragmenteerde wereld verdedigt België het multilateralisme

Van 22 tot 28 september 2026 zal België deelnemen aan de high-level week van de 81e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (UNGA81) in New York. Deze jaarlijkse bijeenkomst is het belangrijkste internationale forum waar staatshoofden, regeringsleiders en ministers van over de hele wereld samenkomen om te debatteren over de grote internationale kwesties binnen de Verenigde Naties.

UNGA81 vindt plaats in een meer gefragmenteerde wereld, gekenmerkt door een toename van crises, intensere geopolitieke spanningen en een liquiditeitscrisis die de werking van de Verenigde Naties onder druk zet. In deze context maakt België een duidelijke keuze: voor effectief multilateralisme, gebaseerd op internationaal recht dat in staat is om concrete resultaten op te leveren. Voor een open land zoals het onze is internationale samenwerking niet alleen een kwestie van principe: internationale samenwerking draagt rechtstreeks bij aan onze veiligheid, welvaart en de verdediging van onze belangen.

Het verdedigen van multilateralisme betekent dus ook ermee akkoord gaan om het te hervormen. België steunt een ambitieuze hervorming via het UN80-initiatief, om de Verenigde Naties efficiënter en coherenter te maken en meer gericht op de gebieden waar deze de meeste impact kan hebben. Deze Belgische deelname past binnen het thema van de UNGA81: “Vertrouwen herstellen, verandering in goede banen leiden: een Verenigde Naties dat voor iedereen resultaten boekt.”

Het systeem van de Verenigde Naties vertegenwoordigt bovendien ook een concrete economische inzet voor ons land. Tussen 2015 en 2024 zijn bijna 9 miljard dollar aan VN-contracten toegewezen aan Belgische leveranciers, vooral in de farmaceutische, medische en logistieke sectoren. Een efficiënte VN vormt dus eveneens een ecosysteem waarin Belgische expertise en innovatie internationale kansen vinden. 

De Belgische delegatie wordt geleid door vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking Maxime Prévot. Daarnaast nemen ook minister van Justitie en Noordzee Annelies Verlinden en minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Bernard Quintin.

Hare Majesteit Koningin Mathilde zal van 20 tot 22 september aanwezig zijn in haar hoedanigheid van pleitbezorgster van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) van de Verenigde Naties.
 

De internationale partnerschappen van Europa uitbreiden

Minister Prévot zal op 22 gedurende de dag en op 23 september gedurende de ochtend in New York zijn voor de opening van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Hij zal de Algemene Vergadering toespreken op dinsdag 22 september. Er zijn ook verschillende bilaterale ontmoetingen gepland. Daarnaast zal hij deelnemen aan de ministeriële vergadering tussen de Europese Unie en de landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (EU-CELAC).

"Europa moet zijn netwerk van partnerschappen uitbreiden. Met degenen die onze gehechtheid aan internationaal recht en een op regels gebaseerde wereldorde delen, moeten we verder gaan. Maar diplomatie betekent ook praten met degenen met wie we meningsverschillen hebben. In een meer gefragmenteerde wereld moeten we aanwezig zijn waar onze belangen op het spel staan, zonder afstand te doen van onze waarden. Terugtrekken is geen optie voor Europa", benadrukt minister Prévot.
 

Een meer strategische internationale samenwerking bij wereldwijde crises

Als Minister van Ontwikkelingssamenwerking zal Minister Prévot in New York pleiten voor een meer strategische en meer transactionele ontwikkelingssamenwerking die volledig geïntegreerd is in het Belgische buitenlands beleid. Het doel is om evenwichtigere, meer wederkerige en voor beide partijen voordelige partnerschappen op te bouwen, terwijl de middelen meer gericht worden op drie prioriteiten die geen grenzen kennen: klimaat, mondiale gezondheid en stabiliteit.

Deze meer strategische aanpak betreft de ontwikkelingssamenwerking. De humanitaire noodhulp daarentegen beantwoordt aan een aparte logica: wanneer het om het redden van mensenlevens gaat, blijven de behoeften van de bevolking van de bevolking het vertrekpunt voor onze actie. In een context van toenemende conflicten, klimaatrampen en gezondheidscrisissen, wil België zijn humanitaire verantwoordelijkheden blijven opnemen, ook bij crises die te vaak uit de internationale schijnwerpers verdwijnen.

"Ontwikkelingssamenwerking is een strategische investering in stabiliteit, preventie en uiteindelijk ook in onze eigen veiligheid en welvaart. We hanteren een meer transactionele aanpak, gebaseerd op wederzijdse partnerschappen waarbij iedereen een meerwaarde moet vinden. Humanitaire noodhulp beantwoordt daarentegen aan een andere logica: wanneer levens gered moeten worden, blijven de behoeften ons kompas. Laten we kijken naar de crises waarmee we te maken hebben. Conflicten destabiliseren hele regio’s, klimaatverandering treft onze samenlevingen steeds harder en de ebola-uitbraak in de DRC herinnert ons eraan dat een virus niet stopt aan een grens. Juist in het licht van deze uitdagingen hebben de Verenigde Naties en hun agentschappen een onvervangbare waarde", benadrukt Minister Prévot.

België zal daarom de VN-agentschappen die in staat zijn om op grote schaal op te treden in deze domeinen blijven ondersteunen. Tegelijk pleit België voor meer coördinatie, efficiëntie en impact. Of het nu gaat om mondiale gezondheid, humanitaire hulp, voedselveiligheid, vluchtelingen, ontwikkeling of klimaat, geen enkele staat kan alleen een effectief antwoord bieden op deze grensoverschrijdende uitdagingen.
 

De Belgische kandidatuur voor het secretariaat van het BBNJ-verdrag

Minister Verlinden zal zich inzetten voor de Belgische kandidatuur om het secretariaat van het BBNJ-akkoord over de bescherming van de biodiversiteit in volle zee in Brussel te vestigen. België bekrachtigde het akkoord in 2025 en speelt al jaren een voortrekkersrol op het vlak van internationale oceaandiplomatie, mariene wetenschap en duurzaam oceaanbeheer. Met zijn sterke diplomatieke aanwezigheid, internationale instellingen en wetenschappelijke expertise wil ons land een geschikte thuisbasis bieden voor het secretariaat van dit wereldwijde samenwerkingsverband.

Daarnaast zal minister Verlinden deelnemen aan de jaarlijkse bijeenkomst van het Informele Ministeriële Netwerk voor het Internationaal Strafhof, waar de bescherming van de onafhankelijkheid van het Hof en de versterking van de internationale strafrechtspleging centraal staan.

"België is klaar om van Brussel het diplomatieke hart van de oceaan te maken, waar wetenschap en politiek elkaar ontmoeten, en waar alle landen hun stem kunnen laten horen voor de bescherming van onze blauwe planeet", benadrukt minister Verlinden.
 

Bescherming van de oceaan en maritieme veiligheid

België zet zijn inzet voort voor open en veilige zeeën en in de strijd tegen maritieme criminaliteit. In New York zal minister Quintin samen met het United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) deelnemen aan een panel over de toekomst van de strijd tegen maritieme criminaliteit, met bijzondere aandacht voor het gebruik van nieuwe technologieën en publiek-private samenwerking.

Voor een open economie en een internationaal logistiek knooppunt zoals België is de veiligheid van maritieme routes ook een directe kwestie van veiligheid en welvaart. Het respecteren van het VN-Zeerechtverdrag en de vrijheid van navigatie is essentieel om de circulatie van goederen te waarborgen, de wereldhandel te beschermen en spanningen en maritieme conflicten te voorkomen. Het is trouwens de vrijheid van navigatie die dit jaar de rode draad zal vormen van de interventie van België aan de Verenigde Naties.

"De veiligheid van België stopt niet aan onze grenzen. Ze verloopt via een versterkte samenwerking op Europees en internationaal niveau. Daarom breidt België voortdurend zijn partnerschappen op het gebied van politiezaken uit met zijn bondgenoten. Dat geldt ook voor onze havens, waarvan de bescherming een gedeelde verantwoordelijkheid blijft, waarbij politie en douane, havenautoriteiten, rederijen en alle logistieke operators betrokken zijn. Dat is precies het doel van ons Port2Port-platform, dat het delen van informatie en de samenwerking tussen publieke en private actoren versterkt. Kunstmatige intelligentie en satellietgegevens geven ons vandaag mogelijkheden op vlak van analyse en anticipatie die we gisteren nog niet hadden. We zullen blijven investeren in deze tools en hun gebruik op internationaal niveau verder ontwikkelen om criminele organisaties, hun structuren en netwerken op te rollen. België heeft ook het initiatief genomen, binnen de Internationale Maritieme Organisatie, om een herziening van de ISPS-code voor te stellen om de havenveiligheid wereldwijd te versterken en gemeenschappelijke regels voor alle havens, groot of klein, te garanderen. Dit voorstel heeft al de steun gekregen van de Internationale Vereniging van Politiechefs. Deze Algemene Vergadering moet ons in staat stellen om deze steun uit te breiden en dit voorstel concreet op internationaal niveau vooruit te helpen", benadrukt Minister Quintin.
 

Internationaal recht als kompas, van Oekraïne tot het Midden-Oosten

In het licht van een terugkeer van de machtspolitiek, zal België blijven ijveren voor het respect van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationale recht, op een consistente manier en overal waar deze onder druk staan.

Ons land zal zijn onvoorwaardelijke steun voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne herbevestigen en blijven werken aan een rechtvaardige en duurzame vrede. 

De bescherming van de burgerbevolking, en in het bijzonder van kinderen, zal ook centraal staan in de Belgische inspanningen met betrekking tot Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Samen met Jordanië en de Europese Commissie organiseert België in New York een ‘Call to action voor Palestijnse kinderen in de Westelijke Jordaanoever en Gaza'.

België zal ook van de high-level week gebruik maken om bilaterale ontmoetingen te organiseren met partnerlanden, VN-organisaties, actoren uit de privésector en het maatschappelijk middenveld.