Energie en klimaat

 
Kort samengevat

Het energie en klimaatbeleid van de Europese Unie steunt op drie cruciale pijlers:

  • energiezekerheid: bevoorradingszekerheid staat voorop, in dit verband is ook voldoende diversificatie aangewezen
  • competitiviteit: belang van energieprijzen en kosten-efficiëntie alsook het vervolmaken van de interne energiemarkt
  • duurzaamheid: een geïntegreerde klimaat-en energiebeleid draagt bij tot het halen van de klimaatdoelstellingen opgenomen in het akkoord van Parijs en is in lijn met de inspanningen die de EU op mondiaal levert met het oog op het bereiken van een nieuw allesomvattend klimaatakkoord.

In lijn met deze 3 assen, werd een nieuw beleidskader horizon 2030 ontwikkeld, dat steunt op een doelstelling om de broeikasgassen met ten minste 40 procent te reduceren ten opzichte van 1990. Hiertoe zullen vanaf 2020 zowel de industrie- via het hervormde Europese emissiehandelsysteem ETS- als de andere sectoren zoals landbouw, transport en gebouwen (de zogenaamde non ETS) moeten bijdragen. Ter vervollediging van de Energie-Unie werden de voorstellen van het Clean Energy Package bekrachtigd en werd er een bindende Europese doelstelling afgesproken om energie uit hernieuwbare bronnen op EU-niveau te verhogen tot 32% tegen 2030 evenals een bindende Europese doelstelling voor een verbetering met 32,5% van de energie-efficiëntie. Voor wat betreft het beheer en toezicht ervan werd binnen het governancekader afgesproken om te werken met nationale klimaat- en energieplannen (NEKP). Daarnaast werden voorstellen uitgewerkt om ook in de elektriciteitsmarkt aanpassingen te doen om in te kunnen spelen op veranderende trends wat betreft elektriciteitsproductie.

De Europese Unie kijkt echter ook vooruit op langere termijn. In lijn met de verplichtingen onder het Parijs Akkoord beslisten de staatshoofden en regeringsleiders eind 2019 op basis van een eerder voorstel vanwege de Commissie dat de Europese Unie tegen 2050 klimaatneutraal zou moeten worden. De eind 2019 uitgekomen Green Deal is er net op gericht om deze 2050-doelstelling concreet in de praktijk te brengen. Hiervoor ligt onder meer een voorstel van Europese klimaatwet op tafel die deze doelstelling juridisch zou moeten verankeren en eveneens wordt een mogelijke verhoging van de 2030 klimaatdoelstelling (mogelijks tot -50 of -55% emissiereductie) in het vooruitzicht gesteld.

 
Doelstellingen voor België

Ons land heeft de bovenstaande Europese beleidsassen van een geïntegreerd klimaat-en energiebeleid steeds op constructieve wijze ondersteund. Klimaatbeleid enerzijds en energiezekerheid en het vervolmaken van de interne energiemarkt anderzijds sluiten elkaar niet uit, maar zijn, integendeel, complementair met elkaar.

Om een coherente en correcte opvolging van deze beleidskaders te garanderen diende ons land eind 2019 haar definitieve nationaal energie- en klimaatplan (NEKP) in.

Kostenefficiëntie en eerlijke verdeling van inspanningen onder de Lidstaten speelden voor België een sleutelrol bij de verdeling van de doelstellingen voor de sectoren die niet onder het ETS-systeem - o.a. gebouwen en transport -. Ons land moet tegen 2030 een reductie van 35 procent in deze sectoren realiseren, wat alleszins een uitdaging vormt.

Het ETS-systeem - m.a.w. het systeem van emissiehandel, waarbij bedrijven emissierechten moeten bijaankopen indien hun uitstoot de aan hen toegewezen emissierechten overschrijdt - werd structureel versterkt voor de periode na 2020 en zal een van de hoekstenen van het Europese klimaatbeleid blijven. Het versterkte systeem gaat gepaard met een adequaat kader inzake carbon leakage om de Europese energie-intensieve industrie te beschermen. Het stimuleren van moderne koolstofarme technologieën en innovatie blijft een prioriteit en hiertoe werden diverse fondsen opgericht in het kader van de ETS-herziening. Ook na 2030 zal ETS een belangrijke rol blijven spelen.

Ons land schrijft zich in in de Europese ambitie om klimaatneutraal te worden tegen 2050. Wat betreft de Green Deal, deelt ons land de brede bestaande consensus met betrekking tot de duurzame transformatie van onze samenleving en onze economie en het idee dat de Green Deal ook heel wat opportuniteiten en een positieve agenda kan bieden..


Nuttige links