Externe betrekkingen

 
Kort gevat

Met  het Verdrag van Lissabon, dat op 1 december 2009 in werking is getreden, de aanstelling van een Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (die eveneens Vicevoorzitter van de Europese Commissie is) en de oprichting van een Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) werden de externe betrekkingen van de Europese Unie grondig hertekend en werd de Europese Unie slagvaardiger. Bij haar  optreden laat ze zich leiden door de beginselen die ten grondslag lagen aan haar oprichting en die de EU over de hele wereld tracht te bevorderen: vrede, democratie, rechtsstaat, mensenrechten en fundamentele vrijheden.

In 2016 werd de Globale strategie goedgekeurd (en in 2019 bijgewerkt) waardoor het mogelijk werd Europese prioriteiten in een steeds complexer internationaal kader vast te leggen, sneller en doeltreffender op te treden en een gestructureerde aanpak uit te werken rekening houdend met het duidelijke verband tussen intern beleid en extern optreden van de EU. De Unie bepaalde 5 prioritaire actiedomeinen: veiligheid, veerkracht van de staat en de samenlevingen in de oostelijke en zuidelijke buurlanden, geïntegreerde aanpak van conflicten en crises, regionale samenwerkingsverbanden en mondiale governance in de 21e eeuw.

Handel, humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking zijn eveneens van groot belang voor het optreden van de EU op internationaal niveau.

De EU sloot partnerschappen met de belangrijkste wereldspelers, waaronder opkomende landen en regionale organisaties. Ze ziet erop toe dat deze betrekkingen op wederzijdse belangen en voordelen zijn gegrond.

De EU beschikt niet over een permanent leger. Ze doet sporadisch een beroep op de strijdkrachten van haar lidstaten. Ze kan missies uitsturen naar regio’s in de wereld waar conflicten heersen, teneinde er toezicht te houden en de openbare orde te bewaren, bij te dragen aan de vredeshandhaving of om humanitaire hulp aan de getroffen bevolking te leveren. Het in 2017 opgerichte Europees Defensiefonds is een aanvulling op en versterking van de nationale investeringen in defensie en is gericht op de bevordering van de productie en ontwikkeling van technologieën en apparatuur die beantwoorden aan de huidige en toekomstige veiligheidsbehoeften.


Doelstellingen voor België

Als een van de stichtende leden van de Europese Unie is België van oordeel dat de EU ook een politiek project is en dat de EU eveneens op het vlak van de externe relaties een belangrijke rol kan en moet spelen. De Europese Unie heeft een sleutelrol te vervullen bij de bescherming van haar burgers en de globale bevordering van haar  belangen in de wereld.

Het buitenlandse beleid van België is sterk verweven met het Europese beleid. Ten aanzien van de globale uitdagingen die steeds complexer worden is België van oordeel dat de Europese aanpak onontbeerlijk is voor de verdediging van onze waarden, belangen en om vorm te geven aan onze toekomst. Er is dan ook sprake van een natuurlijke en dagelijkse interactie tussen het Belgische en het Europees buitenlandse beleid.

De grondslag voor het externe optreden van de EU blijven voor België de fundamentele waarden waarvoor de EU staat, onder meer mensenrechten, democratie, goed bestuur en de rechtstaat. De EU dient deze waarden uit te dragen in haar extern optreden, te verdedigen tijdens de dialogen die het voert op bilateraal en multilateraal vlak en als sleutelelement op te nemen in de juridische en institutionele banden die het uitbouwt met andere landen, regio’s of subregio’s van de wereld.

Voor België dient de aandacht van de Europese Unie geografisch eerst en vooral te gaan naar de buurlanden van de Europese Unie, zowel in het oosten als in het zuiden. De ontwikkelingen aldaar hebben een directe impact op de Europese Unie en haar Lidstaten en het is dan ook van belang daar een bijzondere aandacht aan te besteden. Vanwege de globale onderlinge afhankelijkheid die kenmerkend is voor de internationale betrekkingen in de 21e eeuw, kan de aandacht van de Europese Unie  niet alleen tot deze geografische zone beperkt blijven. De Europese Unie moet ook op de hoogte blijven van wat in de rest van de wereld gebeurt en er een actieve rol vervullen.

België hecht ook veel belang aan het engagement van de Europese Unie voor een doeltreffend multilateralisme dat gebaseerd is op het stelsel van de Verenigde Naties, een forum dat onontbeerlijk is om de wereldwijde uitdagingen aan te pakken in het algemene kader van het programma Horizon 2030 en de 17 duurzame ontwikkelingsdoelstellingen. De Globale strategie van de EU voorziet in de versterking van de multilaterale processen in de domeinen waar ze al bestaan (handel, veiligheid van de zeevaart of maritieme hulpbronnen, bijvoorbeeld) en de uitbreiding van de nieuwe internationale regelingen in domeinen zoals ontwapening, wapenbeheersing of het internationaal strafrecht. Bovendien wil de EU een leidende rol spelen door steun te verlenen aan de ontwikkeling van een multilaterale governance, met name in de domeinen zoals cyberveiligheid, gezondheid, ruimte of digitale economie.

De ontwikkelingen die zich uitrollen in de wereld tonen overduidelijk de banden tussen interne en externe evoluties aan. België pleit er dan ook voor opdat de EU in haar externe optreden een omvattende benadering nastreeft. Hierbij dient de EU te streven naar een coherent en zich wederzijds versterkend beleid. De grote mondiale uitdagingen zoals de klimaatsverandering, de strijd tegen het terrorisme, het verzekeren van onze energiebevoorrading, ook voor de dag van morgen, migratie, zijn maar enkele voorbeelden van actiedomeinen op de welke de EU dient op treden en dit op een gecoördineerde en coherente manier. België zal als stichtend lid handelen als een betrouwbare partner en actief  mee bouwen aan het Europese externe optreden.


Nuttige links

Wij werken momenteel aan de vernieuwing van onze website. Om een beter idee te krijgen van wie onze website raadpleegt en naar welke informatie hij of zij op zoek is, willen wij u vragen deze korte vragenlijst in te vullen. Dit zal maar enkele minuten van uw tijd vragen. Alvast bedankt voor uw medewerking.

 

De vragenlijst vindt u hier: https://qlite.az1.qualtrics.com/jfe/form/SV_4VdkGChG6BNcVXD

Indien nodig kunt u rechtsboven de taal van de vragenlijst aanpassen.