Over de Dienst Bijzondere Evaluatie

 

De Dienst Bijzondere Evaluatie (DBE) is verantwoordelijk voor de evaluatie van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking. De dienst plant en voert de evaluaties uit in samenwerking met de Belgische ontwikkelingsactoren en partnerlanden.

DBE is een externe evaluatiedienst, administratief geplaatst onder de autoriteit van de Voorzitter van het Directiecomité van de FOD Buitenlandse zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Deze positie garandeert haar onafhankelijkheid in de keuze, de uitvoering en de verspreiding van haar evaluaties.

Elk jaar publiceert DBE een rapport met daarin de resultaten van de evaluaties. Ze bezorgt dit jaarrapport aan de Minister van Ontwikkelingssamenwerking, die dat verslag van commentaar kan voorzien. Het jaarverslag wordt vervolgens in het Parlement besproken. De Bijzondere Evaluator presenteert de resultaten en aanbevelingen van de evaluaties tijdens een zitting van de Commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen.

Evaluatie helpt om verantwoording te geven over het gebruik van overheidsfondsen, om lessen te trekken om zo de Belgische Ontwikkelingssamenwerking te verbeteren, en om besluitvorming te ondersteunen.

Lees hier onze jaarverslagen.

Opgelet: de evaluatie is geen audit.
De audit heeft betrekking op de conformiteit met de regelgeving en de procedures. De evaluatie richt zich op het behalen van de resultaten en op de praktijken en probeert te verklaren waarom sommige interventies resultaten opleveren en andere niet.

 
Taken

De Dienst Bijzondere Evaluatie heeft zes wettelijke taken, vastgelegd in het Koninklijk Besluit (KB) van 25 februari 2010, en het wijzigende KB van 25 april 2014.

  1. Plannen, uitvoeren en opvolgen van evaluaties. Deze evaluaties kunnen betrekking hebben op elke vorm van hulp, door elk instrument, organisatie of kanaal dat wordt gefinancierd of medegefinancierd door de federale staat.
  2. Verantwoording afleggen tegenover het Parlement en de publieke opinie over het gevoerde beleid en de besteding van de middelen.
  3. Conclusies trekken uit evaluaties en aanbevelingen formuleren die optimaal bruikbaar zijn om het beleid over ontwikkelingssamenwerking te verbeteren of bij te sturen.
  4. Deelnemen aan internationale gemeenschappelijke evaluaties en aan activiteiten ter ondersteuning van de evaluatiecapaciteit in partnerlanden.
  5. Technische ondersteuning bieden aan de Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD).
  6. Harmoniseren en certificeren van de evaluatiesystemen van de actoren van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking.

 
De zes evaluatiecriteria

De evaluaties worden uitgevoerd aan de hand van de zes evaluatiecriteria voor ontwikkelingssamenwerking, vastgelegd door het Ontwikkelingscomité (Development Assistance Committee - DAC) van de OESO.

  • relevantie
  • coherentie
  • doeltreffendheid
  • efficiëntie
  • impact
  • duurzaamheid

Relevantie: doet de interventie de juiste dingen?
De mate waarin de doelstellingen en het ontwerp van de interventie beantwoorden aan de noden, het beleid en de prioriteiten van de begunstigden, het land, de internationale gemeenschap en de partners of instellingen, en relevant blijven, ook als de context verandert.

Coherentie: hoe goed past de interventie?
De mate waarin de interventie compatibel is met andere interventies binnen een land, sector of instelling.

Doeltreffendheid: bereikt de interventie haar doelstellingen?
De mate waarin de doelstellingen en resultaten van de interventie werden bereikt of worden verwacht te bereiken met inbegrip van de gedifferentieerde resultaten tussen groepen.

Efficiëntie: hoe goed worden de middelen gebruikt?
De mate waarin de interventie resultaten oplevert of vermoedelijk zal opleveren op een kostenefficiënte en tijdige manier.

Impact: welk verschil maakt de interventie?
De mate waarin de interventie heeft geleid, of wordt verwacht te leiden tot substantiële, positieve of negatieve, bedoelde of onbedoelde effecten op een hoger niveau.

Duurzaamheid: zullen de voordelen blijven?
De mate waarin de netto voordelen van de interventie voortduren of vermoedelijk zullen voortduren.
 

Meer informatie over de DAC-criteria?
Lees ons jaarverslag 2020 of raadpleeg de website van de OESO.
 

Infografiek van de DAC-criteria

 

Samenwerkingen

De Dienst Bijzondere Evaluatie werkt samen met verschillende actoren, zoals beleidsmakers (regering, Parlement), overheidsdiensten met name DGD (Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp), het Belgische Ontwikkelingsagentschap Enabel, de Belgische Investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (BIO) en federaties van institutionele actoren en niet-gouvernementele samenwerking (ngo-federatie, ACODEV en Fiabel).

De Dienst Bijzondere evaluatie is lid van verschillende nationale en internationale organisaties om de kwaliteit van de evaluaties te verhogen en het delen van informatie en kennis te bevorderen.

  • OECD DAC EvalNet - Organisation for Economic Cooperation and Development – Development Assistance Committee
  • MOPAN – Multilateral Organization Performance Assessment Network
  • EUHES  - European Union Heads of Evaluation Services
  • de groep DACH - netwerk van Duitstalige evaluatoren
  • VEP - Vlaams EvaluatiePlatform

DBE werkt ook samen met vakgenoten in internationale organisaties (bilateraal en multilateraal) om kennis te delen, gezamenlijke projecten uit te voeren en gezamenlijke evaluaties te verrichten.