Wereldmilieufonds (Global Environment Fund, GEF)

 

Het Wereldmilieufonds (GEF) werd in 1991 opgericht in de aanloop naar de Top van de aarde van Rio de Janeiro (1992). Het heeft tot taak de nodige financiële middelen vrij te maken om op wereldschaal het hoofd te bieden aan de belangrijkste milieuproblemen. Na een proefperiode die tot midden 1994 liep, kon het GEF beginnen met de financiering van programma’s waarvoor, na onderhandelingen in Genève, in maart 1994 het Financieringsmechanisme werd goedgekeurd. Aanvankelijk telde dit fonds 73 leden, vandaag zijn het er 183.

Net als het Groen Klimaatfonds (zie rubriek over het GCF) is het Wereldmilieufonds een van de twee financieringsmechanismen dat is ingesteld om op wereldschaal de strijd tegen de klimaatverandering aan te binden. Terwijl het Groen Klimaatfonds gericht is op de aanpassing aan en het tegengaan van de klimaatverandering, is het Wereldmilieufonds uitsluitend gericht op de matiging van de klimaatverandering.

Toch omvat het mandaat meer dan de bestrijding van de klimaatverandering. Het fonds levert ook middelen voor  de bescherming/instandhouding van de biodiversiteit, de strijd tegen de verwoestijning, het beheer van (toxisch) afval en chemische producten, de bescherming van bossen en internationale wateren. Het is dus een financieringsmechanisme voor de drie milieuverdragen van Rio (Raamverdrag Klimaatverandering (UNFCCC), Biodiversiteitsverdrag (UNCBD), Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming (UNCCD) en voor het Verdrag van Minamata (kwik) en het Verdrag van Stockholm (Persistente organische verontreinigende stoffen).

Het Wereldmilieufonds beheert ook het Fonds voor de Minst Ontwikkelde Landen (Least Developed Countries Fund, LDCF) en het Speciaal Klimaatveranderingsfonds (Special Climate Changes Fund, SCCF).  

Het Secretariaat van het Wereldmilieufonds is gevestigd bij de Wereldbank in Washington, die er ook het beheer over voert. Het werkt met een budget dat voor vier jaar wordt goedgekeurd op het einde van een onderhandelingsproces met de naam “middelenaanvulling” (replenishment). Sinds de oprichting van het Fonds werd het budget al 7 keer aangevuld, daarom spreekt men van het GEF-7 voor de periode van begin juli 2018 tot eind juni 2022. Het budget bedraagt 4,068 miljard USD voor vier jaar. Over het algemeen draagt België 15 miljoen euro per jaar bij aan het Wereldmilieufonds.

Overzicht van de bedragen van GEF-5, GEF-6 en GEF-7 per prioritair thema:

Het Wereldmilieufonds is dus geen multilaterale organisatie die zelf milieuprogramma’s uitvoert. Het doet hiervoor een beroep op 18 uitvoerende agentschappen met als belangrijkste de Wereldbank, het Ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP), het Milieuprogramma van de VN (UNEP) en de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO).

De Raad van het Wereldmilieufonds telt 32 leden die om de zes maanden bijeenkomen (elk jaar midden-december en midden juni) om de grote politieke, strategische, budgettaire en administratieve lijnen te bespreken.

Schematische voorstelling van de verschillende instanties van het Wereldmilieufonds: 

GEF

 
Meer informatie over het GEF vindt u op www.thegef.org.