Verenigde Naties

De verschillende VN-organen voor mensenrechten

De Verenigde Naties werden in 1945 opgericht met als belangrijkste taak te zorgen voor de eerbiediging van de mensenrechten, voor vrede en veiligheid en ontwikkeling wereldwijd. De volgende organen houden zich specifiek met het thema van de mensenrechten bezig :

  • de Algemene Vergadering (New York)
  • de Raad voor de mensenrechten (Genève)
  • het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens (Genève).


De Algemene Vergadering

 De Algemene Vergadering van de VN is onderverdeeld in 6 commissies die de taak hebben haar werkzaamheden voor te bereiden. De derde commissie buigt zich over sociale, humanitaire en culturele vragen en van in het begin dus ook over vragen in verband met mensenrechten. Ze behandelt de mensenrechten per thema en per situatie in bepaalde landen en keurt met name resoluties goed. De Algemene Vergadering hecht ook haar goedkeuring aan nieuwe VN-verdragen. In tegenstelling tot de Raad voor de mensenrechten waarin enkel verkozen lidstaten zetelen, hebben alle VN-leden een zetel in de derde commissie.


De Raad voor de mensenrechten

De Raad voor de Mensenrechten werd als opvolger van de vroegere Commissie voor de mensenrechten in 2006 opgericht. Hij heeft de taak te waken over de eerbiediging en de bevordering van de mensenrechten in de lidstaten van de Verenigde Naties en grotere crisissen te voorkomen of er passend op te reageren. Hij is samengesteld uit 47 lidstaten die in Genève minstens 10 weken verdeeld over drie zittingen per jaar samenkomen. Op vraag van een derde van de leden van de Raad kan deze ook in bijzondere zittingen bijeenkomen om op een crisissituatie te reageren. De Raad steunt eveneens de mandaten van speciale rapporteurs per land of per thema. De rapporteurs zijn onafhankelijke deskundigen. Ze worden aangesteld om de mensenrechtensituatie in een bepaald land of één bepaald mensenrecht te analyseren en er verslag over uit te brengen.

België werd in mei 2009 tot lid van de Raad verkozen en zal er tot in 2012 een zetel hebben. Ons land steunt de idee van een daadkrachtige Raad die op doeltreffende wijze reageert op de mensenrechtencrisissen en -uitdagingen in de wereld.

De Raad komt ook bijeen voor de universele periodieke doorlichting. Om de vier jaar wordt de mensenrechtensituatie in alle lidstaten van de VN grondig onderzocht, los van het feit of het land in de Raad voor de mensenrechten zetelt of niet. België neemt actief deel aan deze doorlichting. Het bevraagt een groot aantal landen en formuleert aanbevelingen over de problemen in elk land. De universele periodieke doorlichting van ons land vindt in mei 2011 plaats.


Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens

Dit bureau is toegevoegd aan het VN-secretariaat en staat onder de leiding van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens. Het heeft de taak de eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen, te controleren en de verschillende actoren hierover in te lichten. Het heeft meer bepaald de volgende taken:

  • het universele karakter van de mensenrechten bevorderen
  • de mensenrechtenacties binnen de VN coördineren
  • de bekrachtiging en uitvoering van internationale normen inzake mensenrechten bevorderen alsook het opstellen van nieuwe normen
  • debatten organiseren over de eerbiediging en de bevordering van de mensenrechten
  • mechanismen ondersteunen voor de controle van de eerbiediging van de verdragsrechtelijke verplichtingen van de Staten inzake mensenrechten
  • op ernstige schendingen van de mensenrechten reageren
  • voor de ondersteuning van de mensenrechten op het terrein zorgen
  • technische bijstand verlenen voor de VN-projecten inzake mensenrechten
  • opleidingen en educatieve programma’s inzake mensenrechten aanbieden.

België steunt de onafhankelijkheid van het bureau die nodig is voor de verbetering van de mensenrechtensituatie wereldwijd. De FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking financiert op vrijwillige basis het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens. Ons land is een van de 20 belangrijkste donoren van deze instelling.


Belgisch nationaal verslag voor het Universeel Periodiek Onderzoek

 Verslag (PDF, 200.35 KB)


Optreden van België

België werkt binnen de VN met de andere staten samen teneinde de eerbiediging en de bescherming van de mensenrechten te bevorderen. Ons land levert een actieve bijdrage en ondersteunt meer bepaald :

  • het mandaat en de onafhankelijkheid van alle rapporteurs per land en per thema van de Raad voor de mensenrechten
  • een tweejaarlijkse resolutie over het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en een andere tweejaarlijkse resolutie inzake regionale mechanismen ter bescherming van de mensenrechten
  • de resoluties over de naleving van de mensenrechten in het kader van de strijd tegen het terrorisme
  • de resoluties over geweld tegen vrouwen en kinderen, meer bepaald tijdens gewapende conflicten
  • de resoluties over de afschaffing van de doodstraf
  • de resoluties over religieuze intolerantie
  • de werkzaamheden en de follow-up van verschillende wereldconferenties, onder andere die over racisme en vrouwenrechten.


Website Algemene Vergadering van de VN

Website van de Raad voor de mensenrechten

Website over de universele periodieke doorlichting

Website van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens