Kinderrechten

De rechten van het kind: enkele noties

Omwille van hun specifieke kenmerken bevinden kinderen zich vaak in een kwetsbare positie en hebben ze nood aan extra bescherming. Bovendien is ieder kind ook drager van een specifiek aantal mensenrechten, zoals bijvoorbeeld het recht op geboorteregistratie en het recht op basisonderwijs. Om deze redenen werden aldus specifieke instrumenten ontwikkeld die de rechten van het kind verduidelijken.

België zet zich wereldwijd in voor de bevordering en bescherming van de rechten van het kind. België legt hierbij de klemtoon op de benadering die kinderen bekijkt als zelfstandige actoren.

Internationale en regionale instrumenten

Het VN Verdrag inzake de rechten van het kind is het basisverdrag in deze materie en somt de verschillende rechten van de kinderen op. In dit Verdrag worden kinderen gedefinieerd als alle personen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt.

Het Verdrag steunt op de volgende vier basisprincipes:

  • non-discriminatie
  • het belang van het kind
  • het recht op leven en ontwikkeling
  • het recht op participatie

Dit Verdrag is het meest geratificeerde mensenrechtenverdrag. Alle VN-Lidstaten, behalve de Verenigde Staten en Somalië, hebben dit Verdrag geratificeerd. De dagdagelijkse realiteit leert ons echter dat de kinderrechten nog vaak worden geschonden in verschillende delen in de wereld.

Het Verdrag heeft 2 facultatieve protocollen die dieper ingaan op bepaalde thema’s:

  • het Facultatief Protocol betreffende de betrokkenheid van kinderen in gewapende conflicten (zie pagina over kinderen en gewapende conflicten)
  • en het Facultatief Protocol inzake de verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie.

Verschillende Millenniumdoelstellingen (MDGs) hebben ook rechstreeks betrekking op de situatie van de kinderen.

Binnen de Raad van Europa werden ook heel wat instrumenten ontwikkeld op het gebied van kinderrechten, waaronder ondermeer:

  • het Europees Verdrag inzake de adoptie van kinderen.
  • het Verdrag betreffende de bescherming van kinderen tegen seksuele exploitatie en misbruiken.
  • het Verdrag betreffende persoonlijke relaties met betrekking tot kinderen.

België heeft deze twee laatste verdragen bekrachtigd. De ratificatieprocedure is aan de gang voor het eerste verdrag dat immers zeer recent is en door België werd ondertekend op 1 december 2008.

Actie van België en de Europese Unie

De promotie en bescherming van de rechten van het kind behoren al lange tijd tot de prioriteiten van België en de Europese Unie. Hieronder worden enkele activiteiten opgesomd.
Reeds gedurende enkele jaren, liggen de Lidstaten van de Europese Unie en de Latijns-Amerikaanse landen aan het initiatief van een resolutie inzake kinderrechten die wordt aangenomen door de VN Algemene vergadering. Deze resolutie omvat vele thema’s (zogeheten ‘omnibus’ karakter) en wijst op de onderlinge verwevenheid van de verschillende rechten van het kind.

In de VN Mensenrechtenraad werd ook elk jaar een resolutie aangenomen waarin werd benadrukt dat de daadwerkelijke uitvoering van het VN Verdrag inzake de rechten van het kind cruciaal is om de concrete situatie van de kinderrechten te verbeteren. Deze resolutie werd actief gesteund door België

De situatie inzake kinderrechten wordt ook regelmatig aangekaart in de bilaterale contacten met derde landen. De rechten van het kind zijn tevens een transversaal thema in de Belgische ontwikkelingssamenwerking.

Richtsnoeren van de Europese Unie

Deze richtsnoeren zijn documenten die werden aangenomen door de EU en ze beschrijven de verschillende wijzen waarop de prioriteiten van de EU op het gebied van mensenrechten worden uitgevoerd, in relatie met derde landen.

In 2007, heeft de Europese Unie ook Richtsnoeren inzake de promotie en bescherming van de rechten van het kind aangenomen. Deze richtsnoeren zijn complementair met de meer specifieke richtsnoeren betreffende kinderen en gewapende conflicten.

Deze richtsnoeren hebben ondermeer tot doelstelling om:

  • derde landen te herinneren aan de juridische verbintenissen die ze zijn aangegaan inzake kinderrechten, zoals de ratificatie van het VN Verdrag inzake kinderrechten
  • de algemene principes van de rechten van het kind en de verschillende relevante normen beter te verspreiden
  • de coherentie van de activiteiten van de verschillende Lidstaten alsook het algemene externe beleid van de EU inzake kinderrechten te verbeteren.

Om deze doelstellingen te bereiken, komen kinderrechten regelmatig aan bod in politieke dialogen, worden ook regelmatig démarches gevoerd. Een goede samenwerking met andere internationale actoren zoals UNICEF is ook zeer belangrijk.

EU Richtsnoeren inzake de promotie en bescherming van de rechten van het kind

VN Comité voor de rechten van het kind (met vermelding van het VN Verdrag inzake de Rechten van het kind)
FR
EN

UNICEF

Belgische ontwikkelings samenwerking: documenten over de rechten van het kind 
 Strategienota (PDF, 177.69 KB)
 Brochure (PDF, 4.23 MB)