Kinderen in gewapende conflicten

Kinderen en gewapende conflicten: enkele noties

Kinderen zijn de eerste slachtoffers van een conflict en hun lijden kent vele gezichten tijdens een gewapend conflict. Kinderen worden gedood of verminkt, blijven over als wezen, worden ontvoerd, hun recht op onderwijs en gezondheidszorg word ontnomen. Kinderen blijven vaak achter met fysieke letsels en emotionele trauma’s.
Kinderen worden nog steeds gerekruteerd and gebruikt als kindsoldaten, maar het is belangrijk om de thematiek van kinderen en gewapende conflicten niet te beperken tot kindsoldaten. Meisjes zijn vaak nog onderworpen aan bijkomende risico’s, in het bijzonder seksueel geweld en exploitatie. Al deze categorieën van kinderen zijn slachtoffers van gewapende conflicten. Het Belgische beleid is gericht op al deze kinderen zonder onderscheid.

Internationale en regionale instrumenten

Op het internationaal vlak bestaat er een uitgebreid instrumentarium rond de problematiek van kinderen en gewapende conflicten. Het VN Verdrag inzake de rechten van het kind bevat verschillende bepalingen inzake deze thematiek. Maar het bijhorende Facultatief Protocol inzake kinderen en gewapende conflicten gaat verder en biedt bijkomende bescherming.

Via resolutie 1612 (juli 2005) van de VN Veiligheidsraad kreeg de problematiek “Kinderen en gewapende conflicten” een vaste plaats op de Veiligheidsraadagenda. Er werd een Veiligheidsraadwerkgroep opgericht om de via een monitoring-en rapporteringmechanisme (MRM) opgestelde rapporten te behandelen. Alle conflictsituaties, waarin de problematiek van kindsoldaten voorkomt, komen aan bod.

Daarnaast bestaan er ook de Principes van Parijs en Verbintenissen van Parijs. Deze hebben een aanvullende rol en leggen de nadruk op preventie van rekrutering en de herintegratie van kindsoldaten in de maatschappij (gezondheid, opleiding, werk).

Actie van België en de Europese Unie

België heeft het Verdrag inzake de rechten van het kind en het Facultatieve Protocol inzake kinderen en gewapend bekrachtigd. In februari 2007 nam België ook  deel aan de Parijse Conferentie en onderschreef het de ‘Verbintenissen van Parijs’.

In het kader van het niet-permanente lidmaatschap van de VN Veiligheidsraad (2007-2008) nam België ook actief deel aan de werkzaamheden de Veiligheidswerkgroep ‘Kinderen en gewapende conflicten’.

België werkt ook nauw samen met de VN Speciale Vertegenwoordiger van de Secretaris generaal (SRSG) inzake kinderen en gewapende conflicten.

Het Belgisch beleid inzake kindsoldaten kadert in de globale Belgische aandacht voor “menselijke veiligheid” (human security), waar ook het verbod op landmijnen en clustermunitie en de strijd tegen illegale wapenhandel essentiële onderdelen van uitmaken. De Belgische wetgeving (wet van 26 maart 2003) bevat een verbod op de uit- en doorvoer van wapens naar landen waarvan vaststaat dat zij kindsoldaten in het reguliere leger inzetten. Er wordt hierbij een duidelijk verband gemaakt tussen de strijd tegen het inzetten van kindsoldaten en deze tegen de illegale handel in kleine en lichte wapens. Onze acties in beide beleidsdomeinen dienen elkaar, waar mogelijk, wederzijds te versterken.

België financiert ook voor verschillende miljoenen euro’s projecten die betrekking hebben op kindsoldaten en die zich zowel op het multilaterale niveau (o.m. UNICEF) situeren als verschillende projecten van ngo’s.

Richtsnoeren van de Europese Unie

Deze richtsnoeren zijn documenten die werden aangenomen door de EU en ze beschrijven de verschillende wijzen waarop de prioriteiten van de EU op het gebied van mensenrechten worden uitgevoerd, in relatie met derde landen.

Binnen de EU werden specifieke richtsnoeren inzake kinderen en gewapend conflict aangenomen die voorzien in de actieve opvolging van de problematiek, ondermeer in de politieke dialoog met derde landen en het ondernemen van specifieke démarches. Deze richtsnoeren zijn complementair met de meer algemene richtsnoeren inzake de promotie en bescherming van de rechten van het kind.

VN Speciale Vertegenwoordiger inzake kinderen en gewapende conflicten
FR
EN

Veiligheidswerkgroep ‘Kinderen en gewapende conflicten’
FR
EN

 EU richtsnoeren inzake kinderen en gewapende conflicten (PDF, 206 KB)