Mensenrechtenverdedigers

 

Mensenrechtenverdedigers zijn natuurlijke en onmisbare bondgenoten in  het bevorderen van mensenrechten en democratisering. Het betreft personen, groepen of maatschappelijke organisaties die zich op vreedzame wijze inzetten voor de bevordering en bescherming van universeel erkende mensenrechten en fundamentele vrijheden. Zij zien zich bij hun activiteiten vaak genoodzaakt kritiek uit te brengen op regeringsbeleid en regeringsmaatregelen. De regeringen mogen dit echter niet als negatief ervaren. Het bieden van ruimte voor een onafhankelijke benadering van en vrije discussie over regeringsbeleid en regeringsmaatregelen is een fundamenteel principe, en het is een beproefde manier om het niveau van bescherming van mensenrechten te verhogen. Mensenrechtenverdedigers kunnen de regeringen bijstaan bij de bevordering en bescherming van mensenrechten.

De activiteiten van mensenrechtenverdedigers hebben in de loop der jaren meer erkenning gekregen. Zij hebben er voor gezorgd dat slachtoffers van schendingen steeds beter worden beschermd. Maar voor die vooruitgang wordt een hoge prijs betaald: mensenrechtenactivisten zijn zelf steeds vaker doelwit geworden van aanvallen en hun rechten worden in heel wat landen geschonden. Beperkingen van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld en repressie tegen mensenrechtenverdedigers nemen vele vormen aan, waaronder administratieve pesterijen, lastercampagnes, reisverboden, criminalisering, stigmatisering, arbitraire arrestaties en detenties, buitengerechtelijke executies, en blokkering van de toegang tot financiering.

Nood aan steun en erkenning van het werk van mensenrechtenverdedigers blijft dan ook van groot belang. Daarom zet België zich mee in voor de uitvoering van de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers. Deze richtsnoeren bundelen praktische aanbevelingen om EU actie rond mensenrechtenverdedigers in derde landen te stroomlijnen en geeft concrete tips over hoe de ambassades van de EU en de EU-lidstaten in derde landen mensenrechtenverdedigers kunnen beschermen en hun werk kunnen ondersteunen.

In de schoot van de Verenigde Naties nam de Algemene Vergadering in 1998 de Verklaring over Mensenrechtenverdedigers bij consensus aan. Deze verklaring bepaalt dat iedereen het recht heeft om in eigen land en internationaal de bescherming en verwezenlijking van mensenrechten en fundamentele vrijheden na te streven en te bevorderen.

In de Mensenrechtenraad en de Derde Commissie van de Algemene Vergadering steunt België initiatieven die de veiligheid en het werk van mensenrechtenverdedigers bevorderen.

België steunt tevens het mandaat van de speciale rapporteur voor de situatie van mensenrechtenverdedigers, onder meer door deelname aan de interactieve dialogen met deze onafhankelijke expert.

Ook personen die met de mensenrechtenmechanismen van de Verenigde Naties (willen) samenwerken worden steeds vaker het slachtoffer van intimidatie en vergeldingsacties. De Adjunct-Secretaris-generaal voor mensenrechten kan op de steun van België rekenen in de uitvoering van haar mandaat ter voorkoming en beëindiging van dergelijke daden.

Ook in het kader van de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, zet België zich actief in om het werk en de situatie van mensenrechtenverdedigers te bevorderen.