Fair trade, belangrijker dan je denkt


Gepubliceerd op 1 oktober 2020
 

Weefgetouw met felle kleuren
Fair fashion krijgt meer en meer aandacht, ook tijdens deze Week van de Fair Trade.
© TDC 
 

Tijdens de Week van de Fair Trade (7 tot 17 oktober) staat eerlijke handel weer in de kijker. Fair trade vormt immers een cruciaal instrument voor een eerlijke en duurzame wereld, waar uiteindelijk iedereen wel bij vaart.

Van 7 tot 17 oktober 2020 organiseert het Trade for Development Center (TDC, zie kader onderaan) weer de Week van de Fair Trade. 10 dagen lang wordt eerlijke handel in de kijker geplaatst.

Verwacht je in deze coronatijden aan een reeks online-activiteiten, maar zeker ook fysieke evenementen. Zo verloopt het jaarlijkse festival rond eerlijke en duurzame kleding in Mechelen volledig digitaal. De Fair Fashion Walk in Brugge gaat dan weer wel fysiek door. In de provincie Luxemburg komt er normaalgezien een theaterstuk rond fair trade en ecologische uitdagingen in diverse fairtradegemeenten. Voor alle recente info kunt u terecht op de site.
 

In de lift

Eerlijke handel zit in de lift. Zo bracht de ngo Fairtrade Belgium - die het ‘Fairtrade’-label toekent, zie kader – in mei 2020 heuglijk nieuws: de Belgen besteedden in 2019 een recordbedrag aan Fairtrade-gelabelde producten. Het volume aan bananen, koffie en cacao steeg toen immers met 41% ten opzichte van 2018. Dat vertegenwoordigde een omzet van 220 miljoen euro. Eén op de 4 bananen in België draagt vandaag een Fairtrade-label. Gemiddeld verbruikt een Belg 19,2 euro fairtradeproducten per jaar.

Bedrijven en supermarkten maken ook steeds meer eerlijke producten beschikbaar in de winkelrekken. Een opmerkelijke speler is bijvoorbeeld Aldi. Met een marktaandeel van 16% groeide deze hard discounter in 2018 uit tot de grootste verkoper van fairtradeproducten in de detailhandel. Veel kopers vinden trouwens hun eerlijke producten vooral in de supermarkten, merkelijk meer dan in gespecialiseerde winkels zoals de Oxfam-wereldwinkels.
 

Man in de supermarkt
Veel kopers vinden hun eerlijke producten vooral in de supermarkten.
© Fairtrade Belgium
 

Wat veel Belgen allicht nog onvoldoende beseffen: het aanbod is veel ruimer geworden. Fair trade is ondertussen echt wel meer dan bananen, koffie en chocolade. Het betreft evenzeer cosmetica, sneakers, fair & slow fashion, smartphones, goud, toeristische bestemmingen, hout, aromatische en geneeskrachtige planten, ambachtelijke producten en andere voedingswaren als thee, olie, fruit, groenten en noten.

Hoewel fair trade oorspronkelijk vooral producenten in het Zuiden wilde helpen, groeit er meer aandacht voor eerlijke handel in België en Europa. Zo biedt het solidariteitsmerk Fairebel melk aan die 500 Belgische landbouwers een eerlijke prijs gunt.
 

Melk van Fairebel
Ook in België is plaats voor fair trade zoals de eerlijke melk van Fairebel.
© TDC 
 

Anderen doen het beter

Toch doet de Belg met zijn 19,2 euro Fairtrade-producten per jaar het een pak minder goed dan de Duitsers (24,55 euro), Luxemburgers (35,60 euro), Oostenrijkers  (39,44 euro) en Zweden (40,89 euro). Europese toppers zijn de Finnen (54,76 euro), de Ieren (79,55 euro) en vooral de Zwitsers met 85,44 euro per hoofd van de bevolking. Belgen doen het wel beter dan de Italianen (5,3 euro) en de Fransen (13,45 euro).

We hebben dus nog heel wat werk voor de boeg om van België een echt ‘Land van de Fair Trade’ te maken. TDC koppelde daar een aantal voorwaarden aan zoals ‘51% van de Belgische gemeenten zijn FairTradeGemeenten’ en ‘meer dan de helft van de provincies is FairTradeProvincie’. Zo ver zijn we nog niet: vorig jaar stond de teller van FairTradeGemeenten bijvoorbeeld nog op 42%. Vanzelfsprekend is ook een wereld met 100% eerlijke handel nog een verre droom.
 

Vrouwen rapen argannoten
Dankzij fair trade halen deze Marokkaanse vrouwen een eerlijk loon uit de verwerking van argannoten.
© TDC 
 

Belangrijker dan je denkt

Waarom toch is eerlijke handel zo belangrijk? Omdat eerlijke handel de producent een leefbaar inkomen wil garanderen. Al te vaak zijn het de kleine producenten aan het begin van de keten die onder de armoedegrens leven en honger lijden. Ze beschikken over onvoldoende productiemiddelen en over te weinig onderhandelingsmarge en/of kunnen hun waar niet goed aan de man brengen. Daardoor moeten ze zich tevreden stellen met een oneerlijke lage prijs.

Vandaar dat het TDC hen coacht in marketingtechnieken en business management. En dankzij het Fairtrade-label krijgen de betrokken boeren niet alleen de gegarandeerde minimumprijs, ze ontvangen er nog een premie bovenop. Zo genereerde de Belgische markt in 2019 3,6 miljoen euro aan Fairtrade-premie.

Maar eerlijke handel wil ook het milieu beschermen en de sociale rechten veilig stellen. Zo streeft hij naar producten die vrij zijn van kinderarbeid. Het is ook geen toeval dat momenteel 52% van de voedingsproducten uit de fairtradehandel een biokeurmerk dragen.

Kortom, dankzij eerlijke handel kunnen producenten een waardig leven leiden en worden ze weerbaarder tegen tegenslagen zoals ongunstig weer en ziekte. Een leefbaar inkomen zal jongeren ook minder aanzetten om te migreren. En dankzij de aandacht voor een gezond milieu zullen de natuurlijke hulpbronnen minder snel uitputten. Omdat kinderen niet meer moeten werken, kunnen ze naar school gaan en zo de basis leggen voor een mooie toekomst. Eerlijke handel vormt dus een belangrijk instrument om de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN te halen.
 

Week van de Fair Trade

Daarom blijven TDC en de Belgische organisaties actief in eerlijke handel (Oxfam, Fairtrade Belgium, Miel Maya Honing, FairTradeGemeenten, Communes du commerce equitable…) onverdroten voortwerken aan een faire wereld. Stap voor stap naderen we het einddoel. Denk ook aan het Belgisch overheidsinitiatief Beyond Chocolate dat alle Belgische chocolade duurzaam wil maken tegen 2025 en cacaoboeren tegen 2030 een leefbaar inkomen wil gunnen. Gelijkaardige initiatieven zijn onderweg.

Maar nu dus de Week van de Fair Trade, hét moment om zowel consumenten, overheden als bedrijven meer bewust te maken van de vele troeven van een volwaardig eerlijke handel. Overigens, de prijs hoeft niet altijd een obstakel te zijn. Door de groei van populaire fairtadeproducten als bananen, chocolade en koffie, zijn deze niet noodzakelijk duurder dan hun concurrenten.

 

Trade for Development Center en Fairtrade Belgium

Het Trade for Development Center is een programma van het Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel en van de overkoepelende Belgische Ontwikkelingssamenwerking. Doel: eerlijke en duurzame handel bevorderen en ondersteunen. Daartoe coacht TDC producentengroepen en kmo’s in het Zuiden op vlak van marketing en business management om hen een betere markttoegang te bezorgen. In België zet het campagnes op om consumenten, overheden en bedrijven te informeren en te sensibiliseren, met als orgelpunt de Week van de Fair Trade.
De ngo Fairtrade Belgium – partner van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking – maakt deel uit van het Fairtrade International-netwerk. Ze wil via het Fairtrade-label boeren en arbeiders in de toeleveringsketens een leefbaar inkomen bieden. Mens en planeet staan centraal.

 

Kom meer te weten:

8 vragen aan Samuel Poos over trends in Fair Trade

TDC: een eerlijke wereld door eerlijke handel

Het UTZ-label ontsluierd