Antipersoonsmijnen - Verdrag van Ottawa


Het Verdrag

Het Ottawa Verdrag verbiedt de productie en het gebruik van antipersoonsmijnen. Het werd ondertekend in 1997 en trad in werking twee jaar later. Het Verdrag telt momenteel 164 verdragspartijen, waaronder alle lidstaten van de EU.

Het Verdrag heeft vier fundamentele doelstellingen:

  1. verbod op antipersoonsmijnen
  2. vernietiging van voorraden van antipersoonsmijnen
  3. ruimen van mijnenvelden
  4. bijstand aan slachtoffers

 

Belgisch beleid

België was in 1995 het eerste land ter wereld dat een nationale wet goedkeurde waarmee  antipersoonsmijnen verboden werden. Op internationaal vlak zet België zich in voor de volledige uitvoering van het Ottawa Verdrag. HKH Prinses Astrid is Speciale Gezant voor universalisering. In die hoedanigheid spreekt zij wereldwijd gezaghebbers aan om hen te overtuigen van toetreding tot het Verdrag.

Het document aanpak van mijnbestrijding beschrijft de principes van het Belgische beleid.

 

Belgische financiering van projecten op het terrein

België steunt het gebruik van innoverende technieken voor de opsporing en de verwijdering van mijnen. In 2020 werden twee bijzondere projecten bekroond: Odyssey 2025 en Apopo.

Het project Odyssey 2025 van Humanity and Inclusion ontving  de ‘Horizon for Affordable High-Tech on Humanitarian Aid’-prijs van de EU. Door het inzetten van drones om mijnen te lokaliseren, wordt de duur van ontmijningsoperaties aanzienlijk verkort en worden de kosten gedrukt. De ontmijners kunnen op een veiligere en meer gerichte manier werken. 

Man bestuurt drone
© HI
 

De baanbrekende Belgische organisatie Apopo introduceerde de Afrikaanse buidelrat als hulpmiddel voor de detectie van landmijnen. Een van deze HeroRATS werd bekroond met de PDSA Gold Medal. Magawa ontving de prijs voor zijn werk in de ontmijningsoperatie van Apopo in Cambodja.

Rat   
© Apopo
 

Eind 2020 kende België financiering toe aan Apopo voor ontmijningswerk in Angola, waar de aanwezigheid van landmijnen nog steeds een obstakel vormt voor de normalisering van het leven.

Apopo
© Apopo
 

België gaf eind 2019 en eind 2020 telkens twee miljoen EUR aan UNMAS (UN Mine Action Service) voor de programma’s in Irak en Syrië. Deze steun kadert binnen het engagement van België in de stabilisering van de gebieden die heroverd werden op terroristengroepering IS. De grootschalige aanwezigheid van geïmproviseerde antipersoonsmijnen verhindert namelijk de veilige terugkeer van vluchtelingen, de bewerking van de gronden, het herstel van de basisinfrastructuur en de heropstart van economische activiteiten. In Irak gebruikt UNMAS de Belgische financiering onder meer voor ontmijning in de Sinjar-regio, waar IS massamoorden pleegde tegen de yezidi-bevolking en een systematische campagne van seksueel geweld tegen vrouwen ondernam. UNMAS maakt gebruik van gemengde ontmijningsteams, waaraan zowel vrouwen als mannen, zowel yezidi als moslim deelnemen.

UNMAS Syrië   UNMAS Irak
© UNMAS
 

In Irak voorziet België in 2021 ook financiering voor werk van Halo Trust in de Salah-al-Din provincie, waar de humanitaire noden bijzonder groot zijn. De inspanningen inzake ontmijning en reconstructie in deze strategisch belangrijke regio dragen op betekenisvolle wijze bij aan de heropbouw en de stabilisering van het land.

Halo Trust Irak
© HALO Trust