Wapenhandel

 
Op het niveau van de Europese Unie

De EU heeft een  Gemeenschappelijk Standpunt (2008/944/GBVB) aangenomen, met het oog op:

  • het vastleggen van hoge normen voor het beheer van wapenexport;
  • het verbeteren van informatie-uitwisseling tussen de lidstaten om intra-Europese coherentie te bekomen.

Het Gemeenschappelijk Standpunt, dat van toepassing is op alle overdrachten van militaire technologie en uitrusting, van munitie tot tanks, bevat de volgende bepalingen:

  • criteria die alle lidstaten in overweging moeten nemen alvorens een wapenuitvoerlicentie goed te keuren of te weigeren;
  • een procedure waarbij de lidstaten elkaar inlichten over de gevallen waar een uitvoer geweigerd werd;
  • Een verplichting tot consultatie van de andere lidstaat die een uitvoer geweigerd heeft indien men een gelijkaardige aanvraag tot uitvoer ontvangt. 

Het Gemeenschappelijk Standpunt werd geactualiseerd in 2019. Hierbij werden bepalingen geïntegreerd in verband met gender gerelateerd geweld  en werden de regels in verband met rapportering versterkt. Er werd een gegevensdatabank gecreëerd om de gegevens uit de jaarlijkse rapportering door de lidstaten beter te visualiseren.  

 

Op wereldniveau

Het Wapenhandelsverdrag (ATT) werd afgesloten in 2013. Het is het belangrijkste internationale instrument dat de legale wapenhandel regelt. Het verdrag werd door België ondertekend in 2013 en een jaar later geratificeerd. In 2020 werd in het kader van het ATT een nieuw mechanisme opgezet voor informatie-uitwisseling: het Diversion Information Exchange Forum. Via deze weg wordt operationele informatie uitgewisseld in verband met de methodes die smokkelaars gebruiken.   

 

Belgisch beleid

Vanaf de start van de onderhandelingen over het ATT heeft België geijverd voor een ambitieus verdrag, met strikte criteria in verband met respect voor mensenrechten en internationaal humanitair recht.

Ons land ijverde voornamelijk voor volgende punten:

  • een zo ruim mogelijk toepassingsgebied, zowel betreffende de categorieën van wapens als de types van overdracht;
  • meer  transparantie;
  • opname in het verdrag van een verwijzing naar gender gerelateerd geweld of geweld tegen burgers, in het bijzonder vrouwen en kinderen.

België ondersteunt de universalisering van het ATT, zodat de grootste wapenexporteurs dezelfde criteria te hanteren bij het afgeven van een licentie. 

Ons land is ook sterk geëngageerd in de strijd tegen illegale afwending van wapens.