Sancties VN-Veiligheidsraad

 

Op basis van Hoofdstuk VII van het VN-Handvest kan de VN-Veiligheidsraad actie ondernemen om de internationale vrede en veiligheid te handhaven of te herstellen. Een van de middelen die de Raad daarbij ter beschikking heeft, zijn sancties. Sancties omvatten, overeenkomstig artikel 41 van het VN-Handvest, een breed scala aan handhavingsopties waarbij geen gebruik wordt gemaakt van gewapend geweld. Het kan gaan om het opleggen van economische en handelsembargo’s, maar ook om gerichtere maatregelen waarmee specifieke individuen, ondernemingen of entiteiten worden geviseerd, zoals de bevriezing van tegoeden en reisbeperkingen.

Sancties van de VN-Veiligheidsraad kunnen verschillende doelen dienen: vreedzame transities ondersteunen, afwijzen van ongrondwettelijke evoluties, terrorisme indammen, de bescherming van mensenrechten en de bevordering van non-proliferatie. Ze zijn het doeltreffendst wanneer ze worden toegepast als onderdeel van een alomvattende strategie die ook vredeshandhaving en vredesopbouw behelst.

De VN-Veiligheidsraad heeft op dit ogenblik 14 actieve sanctieregimes, gericht op het ondersteunen van politieke processen in gewapende conflicten, nucleaire non-proliferatie en terrorismebestrijding. Sanctieregimes worden ingesteld via een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Elk sanctieregime wordt beheerd door een sanctiecomité, waarin alle 15 leden van de Veiligheidsraad zetelen. Deze sanctiecomités zien toe op de uitvoering van de sancties en kunnen per consensus beslissen om gerichte sancties aan te nemen ten aanzien van specifieke individuen, ondernemingen of entiteiten. De meeste sanctiecomités worden daarin bijgestaan door een groep van experts of een monitoringgroep.

De sanctiecomités worden traditioneel voorgezeten door niet-permanente leden van de Veiligheidsraad. Zo is België op dit moment voorzitter van het sanctiecomité inzake Somalië. Informatie over de verschillende sanctieregimes die de Veiligheidsraad op dit moment heeft ingesteld, zijn terug te vinden op deze website.

Eind 2006 richtte de Veiligheidsraad een ‘Focal Point for Delisting’ op. Daar kunnen individuen en entiteiten die op een VN-sanctielijst staan een verzoek indienen om van de lijst te worden verwijderd. Personen die opgelijst werden onder het ISIL/Da’esh en Al-Qaida sanctieregime kunnen ook verhaal zoeken bij de Ombudspersoon van dat specifieke sanctieregime. Meer informatie over het “Focal Point for Delisting” vindt u  hier (PDF, 24.45 KB).