Strijd tegen terrorisme

 
Een alomvattende en inclusieve aanpak

België is voorstander en pleitbezorger van een alomvattende en inclusieve aanpak van terrorisme. Het hecht veel belang aan de juiste verhouding tussen de preventieve, waaronder rehabilitatie, en de repressieve aspecten. Deze aanpak vergt een nauwe samenwerking en coördinatie tussen verschillende actoren, beleidsdomeinen en de alle bevoegdheidsniveaus van het federale tot het lokale niveau. De coördinatie van deze inclusieve aanpak ("whole of government") berust bij het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD). Om het fenomeen in zijn geheel te kunnen aanpakken werken heel wat partners samen, met name de Federale overheidsdiensten Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken, Justitie, Financiën en het ministerie van Defensie en verder ook de inlichtingendiensten, de Cel voor Financiële Informatiewerking (CFI), de federale en lokale politie, de openbare ministeries, de Gewesten en Gemeenschappen, en de gemeenten. Zij slaan de handen in elkaar voor gemeenschappelijke doelstellingen: burgers en infrastructuur beschermen tegen terroristische aanslagen; radicalisering en gewelddadig extremisme tegengaan; terroristische netwerken ontmantelen en de financiering van deze netwerken bestrijden; de daders van terroristische misdrijven vervolgen, bestraffen en re-integreren in de maatschappij; hulp verlenen aan de slachtoffers van terrorisme.

Een succesvolle aanpak van terrorisme staat of valt niet alleen met de binnenlandse coördinatie, maar ook met een goede internationale samenwerking. Het netwerk van Belgische diplomatieke en consulaire posten speelt hierin een belangrijke rol door relevante informatie aan te leveren over wereldwijde ontwikkelingen op het gebied van terrorismebestrijding en de samenwerking met internationale partners op te volgen.

 
Nationaal beleid

Om radicalisering en gewelddadig extremisme tegen te gaan, werd in 2005 een ‘Actieplan Radicalisme’ (Plan R) opgesteld dat in 2015 werd herzien. De samenvatting is online beschikbaar. Lokale taskforces werken geïndividualiseerde trajecten uit, in coördinatie met een nationale taskforce. Ook het Brussels Gewest, de Vlaamse Gemeenschap en de Franstalige Gemeenschap werkten eigen actieplannen uit, waarvan de uitvoering wordt afgestemd op het Plan R. Er werden ook specifieke actieplannen opgesteld voor de aanpak van radicalisering in de gevangenissen en voor het tegengaan van gewelddadig extremisme in de Brusselse Kanaalzone.

De strijd tegen terrorisme op nationaal niveau werd onlangs nog versterkt. In 2015 kondigde de federale regering antiterrorismemaatregelen aan. In 2017 werden nog eens 28 extra veiligheidsmaatregelen genomen. In 2015 werd ook de Nationale Veiligheidsraad opgericht. Deze instantie is belast met de coördinatie tussen de bevoegde diensten en met de vaststelling van de algemene prioriteiten.

De algemene aanpak van radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme staat beschreven in de federale Kadernota Integrale Veiligheid en in het Nationaal Veiligheidsplan.

 
Internationale samenwerking

België neemt actief deel aan de internationale samenwerking in de strijd tegen terrorisme, op Europees en mondiaal niveau. Bij de FOD Buitenlandse Zaken is het de directie-generaal Multilaterale Zaken en Mondialisering die de Belgische bijdrage aan deze internationale samenwerking coördineert, met inbegrip van de hierover door België ingenomen standpunten en communicatie daarover, die toeziet op de naleving door België van zijn internationale verplichtingen, en die, wanneer gevraagd, zorgt voor de rapportage aan de bevoegde instanties bij de internationale organisaties.

Binnen de Europese Unie werkt België nauw samen met de andere lidstaten en de EU-instellingen. Een belangrijke leidraad is de antiterrorismestrategie die de Raad van de EU goedkeurde in 2005. Meer informatie over deze strategie is hier te vinden. Na de aanslagen op de kantoren van Charlie Hebdo in januari 2015 in Parijs, namen de staats-en regeringsleiders op 12 februari 2015 een Verklaring aan over de globale EU-aanpak van terrorisme en radicalisering. De Verklaring bevat maatregelen die in drie hoofdstukken zijn ingedeeld: de veiligheid van de burgers garanderen, radicalisering voorkomen en waarden veiligstellen, en met de internationale partners samenwerken.

De afgelopen twee jaar werden grote inspanningen geleverd voor de uitvoering van deze maatregelen.

België is lid van de Globale Coalitie tegen Daesh, samen met meer dan 80 landen uit alle continenten. België is actief lid van de 5 werkgroepen. Onze strijdkrachten nemen deel aan militaire operaties. Verder is België actief in de werkgroepen ‘Foreign Terrorist Fighters’ en ‘Counter Finance’ en levert het een bijdrage aan de stabiliserende werkzaamheden van de Coalitie, ofwel via militaire ondersteuning ofwel via financiële ondersteuning voor de stabilisatie in Syrië en Irak.

België hecht veel belang aan internationale samenwerking in de strijd tegen terrorisme in het kader van de VN. Dat is ook één van de prioriteitsgebieden van België als niet-permanent lid van de Veiligheidsraad (2019-2020). Het neemt actief deel aan de wereldwijde strategie voor terrorismebestrijding en de uitvoering van de desbetreffende resoluties. Het ratificeerde het merendeel van de  VN-verdragen tegen terrorisme en verleent steun aan activiteiten en projecten zoals het actieplan van de VN-Secretaris-generaal ter voorkoming van gewelddadig extremisme en aan de initiatieven van de UNODC Terrorism Prevention Branch, het Counter Terrorism Committee van de VN-Veiligheidsraad evenals aan de initiatieven van het uitvoerend directoraat van dit comité.