Strijd tegen terrorisme

 
Terrorismebestrijding: een holistische en gecoördineerde aanpak

België hanteert en promoot een holistische aanpak van terrorisme. Preventie, juridische vervolging en rehabilitatie zijn hiervan de belangrijkste componenten. Deze benadering vraagt een nauwe samenwerking en coördinatie tussen verschillende actoren en beleidsdomeinen: het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD), de federale en lokale politie, de FOD Binnenlandse Zaken, de FOD Justitie, de parketten, de FOD Buitenlandse Zaken, de Cel voor Financiële Informatiewerking (CFI), het Ministerie van Landsverdediging, de inlichtingendiensten, de FOD Financiën, de Gewesten en Gemeenschappen, en de gemeenten. Zij zetten zich in voor gezamenlijke doelen: burgers en infrastructuur beschermen tegen terroristische aanslagen; radicalisering en gewelddadig extremisme tegengaan; terroristische netwerken ontmantelen en financiering van deze netwerken bestrijden; daders van terroristische misdrijven vervolgen, bestraffen en re-integreren in de maatschappij; hulp verlenen aan slachtoffers van terrorisme.

Een succesvolle aanpak van terrorisme vereist naast binnenlandse coördinatie ook een goede internationale samenwerking. Het netwerk van Belgische diplomatieke en consulaire posten speelt hierin een belangrijke rol, door relevante informatie over wereldwijde ontwikkelingen op het vlak van terrorisme(bestrijding) aan te leveren en de samenwerking met internationale partners op te volgen.

 
Nationaal beleid

Ter preventie van radicalisering en gewelddadig extremisme werd een ‘Actieplan Radicalisme’ (Plan R) opgesteld in 2005 en herzien in 2015. De samenvatting is online beschikbaar. Lokale taskforces werken geïndividualiseerde trajecten uit, in coördinatie met een nationale taskforce. Ook het Brussels Gewest, de Vlaamse Gemeenschap (hier beschikbaar) en de Franstalige (samenvatting hier beschikbaar, FR) Gemeenschap stelden eigen actieplannen op, die worden uitgevoerd in coördinatie met het Plan R. Er werden ook specifieke actieplannen opgesteld voor de aanpak van radicalisering in de gevangenissen en voor het tegengaan van gewelddadig extremisme in de Brusselse Kanaalzone.

Recent werd de strijd tegen terrorisme op nationaal vlak nog versterkt. In 2015 kondigde de federale regering antiterrorismemaatregelen aan. In 2017 werden nog eens 28 bijkomende veiligheidsmaatregelen genomen. In 2015 werd ook de Nationale Veiligheidsraad opgericht, een orgaan dat instaat voor de coördinatie tussen de bevoegde diensten en de algemene prioriteiten bepaalt.

De algemene aanpak van radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme wordt beschreven in de federale Kadernota Integrale Veiligheid en in het Nationaal Veiligheidsplan van de Belgische politiediensten.

 
Internationale samenwerking

België neemt actief deel aan de internationale samenwerking in de strijd tegen terrorisme, op Europees en mondiaal vlak. De FOD Buitenlandse Zaken coördineert deze internationale samenwerking, ziet toe op de Belgische naleving van haar internationale verplichtingen, en zorgt, indien dit gevraagd wordt, voor de rapportage van de bevoegde instanties bij de internationale organisaties.

Binnen de Europese Unie werkt België nauw samen met de andere lidstaten en de EU-instellingen. Een belangrijke leidraad is de antiterrorismestrategie die de Raad van de EU goedkeurde in 2005. Meer informatie over deze strategie kunt u hier vinden. Na de aanslagen op de kantoren van Charlie Hebdo in januari 2015 in Parijs, namen de staats-en regeringsleiders op 12 februari 2015 een Verklaring aan over de globale EU-aanpak van terrorisme en radicalisering. De Verklaring bevat maatregelen gegroepeerd in drie hoofdstukken:

  1. het verzekeren van de veiligheid van de burgers,
  2. de preventie van radicalisering
  3. en het vrijwaren van waarden en samenwerking met internationale partners.

Er werden de afgelopen twee jaar grote inspanningen geleverd inzake de implementatie ervan.

België ratificeerde  de meeste internationale verdragen van de Raad van Europa en maakte van de aanpak van radicalisering en terrorisme één van de prioriteiten tijdens haar voorzitterschap van november 2014 tot mei 2015. Een additioneel protocol bij de conventie van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme, dat erop gericht is beter de ‘buitenlandse terroristische strijders’ tegen te gaan, werd goedgekeurd. De ministers van de 47 lidstaten namen op 19 mei 2015 ook een politieke verklaring en een driejarig actieplan aan ter bestrijding van gewelddadig extremisme en radicalisering.

België is lid van de Globale Coalitie tegen Daesh, samen met meer dan 70 landen uit alle continenten. België is actief lid van alle werkgroepen (5). Onze strijdkrachten nemen deel aan de militaire operaties, België is geëngageerd in de werkgroepen ‘Foreign Terrorist Fighters’ en ‘Counter Finance’, en levert een actieve bijdrage aan de strategische communicatie van de Coalitie. België neemt ten slotte deel aan de stabilisatie werkgroep. In deze context, voorziet ze financiële steun voor humanitaire hulp en de stabilisatie in Syrië en Irak.

België hecht veel belang aan internationale samenwerking in de strijd tegen terrorisme binnen het VN-kader. Het neemt actief deel aan de wereldwijde strategie van terrorismebestrijding en de implementatie van de relevante resoluties. Het ratificeerde de meeste VN anti-terrorisme conventies, en verleent steun aan de activiteiten en projecten van de UNODC Terrorism Prevention Branch en het Counter Terrorism Committee van de VN-Veiligheidsraad, dat VN-lidstaten ondersteunt in hun nationale en regionale anti-terrorismebeleid. Het Actieplan van de VN-Secretaris-Generaal ter preventie van gewelddadig extremisme, dat begin 2016 werd voorgesteld en goedgekeurd, toont de wereldwijde erkenning van het belang van preventie aan.