Het Internationaal Monetair Fonds (IMF)

 

Het Internationaal Monetair Fond (IMF) is een internationale financiële instelling die in Washington gevestigd. Het IMF ziet toe op de stabiliteit van het internationaal monetair en financieel systeem en legt verantwoording af aan de 186 lidstaten.

 
Instrumenten van het IMF

Het IMF kan voornamelijk gebruikmaken van drie soorten instrumenten om zijn taak betreffende de stabiliteit van het internationaal monetair en financieel systeem uit te voeren:

  • toezicht op het economische beleid van de lidstaten, ook bekend als de "Artikel IV consultatie", wat verwijst naar het  artikel van de statuten van het IMF
  • technische bijstand aan de lidstaten binnen zijn deskundigheidsgebied
  • leningen aan lidstaten  met betalingsbalansproblemen


IMF quota

Het IMF haalt zijn financiële middelen vooral uit de quota. Elke lidstaat krijgt een quotum op basis van zijn relatief gewicht in de wereldeconomie. Dit quotum bepaalt voor elk land:

  • het bedrag van zijn financiële bijdrage aan het IMF
  • het bedrag dat het land bij het IMF kan lenen
  • het aantal stemmen waarop het land recht heeft.


Bestuur

Het hoogste besluitvormingsorgaan van het IMF is de Raad van gouverneurs die is samengesteld uit de gouverneurs van de nationale banken van de 186 lidstaten. De raad komt een keer per jaar bijeen.

Het Internationaal Monetair en Financieel Comité is samengesteld uit 24 leden op ministerieel niveau of op het niveau van de gouverneurs van de nationale banken van de lidstaten. Het verstrekt adviezen aan de Raad van gouverneurs. Het Internationaal Monetair en Financieel Comité komt tweemaal per jaar bijeen.

De Raad van Bestuur bestaat momenteel uit 24 uitvoerend directeurs en  is belast met het dagelijks bestuur van het IMF. Elkeen van de directeurs staat aan het hoofd van een landengroep (constituency).

De directeur-generaal van het IMF is voorzitter van de Raad van Bestuur en geeft leiding aan de administratie van het IMF.


Een terugblik

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) werd in het leven geroepen op de Conferentie van Bretton Woods in juli 1944. De 45 regeringen die toen waren vertegenwoordigd wilden een samenwerking tot stand brengen om een herhaling te voorkomen van de rampzalige economische beleidsmaatregelen die mede hadden geleid tot de Grote Depressie van de jaren 30. De Belg Camille Gutt was van 1946 tot 1951 de eerste directeur-generaal van het IMF.

Het monetair systeem van Bretton Woods kwam in 1971 op de helling te staan, toen een einde kwam aan de inwisselbaarheid van de dollar voor goud.  Dit neemt niet weg dat de dollar nog steeds de belangrijkste internationale reservevaluta is.

De schuldencrisis in de jaren 80 noopte het IMF ertoe alsmaar meer leningen te verstrekken aan landen met financiële moeilijkheden. Aan deze leningen waren zeer uitgebreide hervormingsvoorwaarden verbonden (de structurele aanpassingprogramma’s).Deze lagen zwaar onder vuur omdat ze soms als uitzonderlijk streng werden beoordeeld.

Nadat het aantal door het IMF verstrekte leningen in de eerste helft van de jaren 2000 aanzienlijk was gedaald, nam het vanaf 2008 opnieuw fors toe als gevolg van de economische en financiële crisis.

Op het gebied van bestuur zette het IMF de jongste jaren een hervormingsproces in om de opkomende landen meer vertegenwoordiging te geven. Dit hervormingsproces werd nog versneld door de economische en financiële crisis en als gevolg van de maatregelen waartoe besloten werd in het kader van de G20.