Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)

 
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) die in 1961 werd opgericht, kwam in de plaats van de Organisatie voor Europese Economische Samenwerking (OEES) die naar aanleiding van het Marshallplan in het leven werd geroepen. De OESO bestaat vandaag uit 36 landen die een aantal beginselen gemeen hebben: een markteconomie, een rechtsstaat en de eerbieding van de mensenrechten. Daarnaast is ze een uniek forum om van gedachten te wisselen en de beleidslijnen uit te stippelen en bij te sturen.

Van bij de oprichting bestond de taak van de OESO erin de economie van haar leden van een stevigere basis te voorzien, de doeltreffendheid ervan te verbeteren, de markteconomie te bevorderen en bij te dragen tot de groei van de ontwikkelde landen en de ontwikkelingslanden. Uit hoofde hiervan verricht de Organisatie vergelijkende analyses van de beleidsvormen, waarbij ze zich laat leiden  door de ervaringen van haar leden en van een alsmaar groter aantal landen die geen lid zijn. De OESO verleent de landen bijstand bij het uitwerken van oplossingen voor de gemeenschappelijke knelpunten en bij de coördinatie van de nationale en internationale beleidslijnen.

Haar werkzaamheden houden met name verband met economische vraagstukken, de opmaak van statistieken, milieu, ontwikkeling, overheidsbeheer, de strijd tegen corruptie, internationale handel en landbouw, financiële en fiscale aangelegenheden en bedrijfszaken, wetenschap, technologie en innovatie, sociaal beleid, het onderwijs (PISA programma) en de bevoegdheden, de vragen over regionale ontwikkelingen, de samenwerking met de niet-leden. Deze werkzaamheden worden verricht doorheen deze aanvullende comités en sub-organen, waarin Lidstaten, het Secretariaat en bepaalde geassocieerde Staten dialogeren.

Energievraagstukken worden behandeld door twee gespecialiseerde instanties: het Internationaal Energie Agentschap (IEA), een onafhankelijke organisatie die in 1974 na de eerste oliecrisis werd opgericht om het energiebeleid te coördineren. Daarnaast is er het Agentschap voor Kernenergie (NEA) dat in 1958 werd opgericht en als doel heeft de veiligheid bij het gebruik van kernenergie voor vreedzame doeleinden te bevorderen.

Reeds 20 jaar levert de OESO inspanningen om haar analyseterrein uit te breiden tot alle landen die een markteconomie voorstaan en stelt ze haar expertise ter beschikking van de opkomende economieën (met name de landen die van een planeconomie overstapten naar een vrije markt economie). Ook werkt ze verder aan de uitbouw van de dialoog met de dynamische economieën van Azië en Latijns-Amerika.

 
Gang van zaken en vooruitzichten

De mondialisering, de snelle innovatie en de digitalisering brachten wereldwijd diepgaande veranderingen teweeg en vormen een grote uitdaging voor de politieke en economische stabiliteitsfactoren. De OESO moet zich aan dit nieuwe landschap aanpassen en uitzoeken welke haar plaats is binnen de internationale architectuur.  Activiteiten zoals de studie van een belasting op digitale platformen of de economische analyse van waardevolle marktsegmenten lopen, om rekening te houden met de uitdagingen van de mondialisering en om een breed en actueel discussie platform te bieden dat open staat voor nieuwe betekenisvolle actoren.

Tegen de achtergrond van een steeds toenemende mondialisering diende de OESO nieuwe gebieden te verkennen zoals: duurzame ontwikkeling, de strijd tegen de klimaatwijziging, de digitalisering (artificiële intelligentie, blockchaintechnologie), gendergelijkheid, een aantal immigratieaspecten, zoals de integratie van de migranten op de arbeidsmarkt, de gevolgen van de veroudering van de bevolking en de analyse van de grote risico’s die wegen op onze economieën en samenlevingen.

Al sinds haar oprichting is een van de centrale pijlers van de OESO, de ontplooiing van en de relatie met ontwikkelingslanden. Die pijler is nog verstevigd sinds de Millenniumconferenties, onder andere dankzij het Belgisch voorzitterschap van de Algemene Ministeriële Vergadering in 2002, waarin de relatie met het NEPAD en Afrika naar de voorgrond werden geschoven. Dit resulteerde in de aanvaarding van een ontwikkelingsstrategie in 2012, met volgende doelstellingen: de verwerking van de realiteit van ontwikkelingslanden in analyses en adviezen; de inzet van een coherente strategie in al haar acties en het ter beschikking stellen van de deskundigheid van de OESO in verschillende beleidsterreinen. Dat moet het voor de OESO faciliteren om in het nieuwe kader van doelstellingen rond duurzame ontwikkeling te passen.

Dankzij de nauwe betrokkenheid bij het werk van de G20, sinds de financiële crisis van 2008, reflecteert de OESO intussen over mondiale vraagstukken zoals groene groei, versterking van de fiscale transparantie doorheen de conventies die strijden tegen de kapitaalvlucht en de winstverschuiving (aldus de BEPS conventies) of ook nog de klimaatwijziging. Als we spreken in termen van uitdagingen voor de Organisatie, dienen de volgende richtpunten te worden vermeld:

  • een opening naar buiten in overeenstemming brengen met de vooruitzichten inzake het uitbouwen van betrekkingen met niet-leden, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de werkzaamheden en de normen van de Organisatie in het voordeel van de Lidstaten. 
  • het op punt stellen van een globale strategie van opening werd goedgekeurd naar aanleiding van de ministeriële vergadering van 2004, die regelmatig werd bevestigd.

Chili, Estland, Israël en Slovenië zijn de laatste landen die de organisatie vervoegden (2010), samen met Letland (2016) en Litouwen en Colombia (2018). Colombia moet in 2019 de ratificatieprocedure tot toetreding bij de OESO beëindigen.

Verder staat ook een engagementsproces op de agenda, om tot een nauwere samenwerking te komen met sleutelpartners van de Organisatie; China, India, Indonesië, Zuid-Afrika en Brazilië, alsook programma-landen die de betrokken partners (Marokko, Kazachstan, Peru, Thailand) een samenwerking à la carte aanbieden op domeinen die gedekt worden door de OESO.

 
Links