Leefmilieu en groene diplomatie

De United Nations Environment Assembly werd opgericht na Rio+20, als

• een beheersorgaan van United Nations Environment Programme (UNEP), een van de Belgische partnerorganisaties;
• een politiek platform waarbij leefmilieuministers samenkomen om richting te geven aan de globale milieu-agenda.

UNEA heeft een universeel lidmaatschap van alle 193 VN-lidstaten. Het komt om de twee jaar bijeen in Nairobi, waar zowel het UNEP-hoofdkwartier als het VN-hoofdkwartier in Afrika zijn gevestigd. Tijdens haar vergaderingen stelt de UNEA prioriteiten vast voor mondiale milieugovernance.

Voor België is het belangrijk dat UNEA een platform is dat zich richt op wereldwijde milieu-uitdagingen, maar ook economische en sociale actoren aanspreekt en boodschappen aflevert die begrijpelijk en overdraagbaar zijn voor een breed publiek. De UNEA moet zich richten op acute problemen die moeten worden aangepakt en voortbouwen op de dynamiek van andere mondiale, internationale processen. De resultaten van de UNEA moet actie- en oplossingsgericht zijn en de internationale gemeenschap inspireren om aan de slag te gaan en ter plaatse verandering teweeg te brengen.
 

Resultaten van de Milieuvergadering

UNEA stelt prioriteiten door middel van resoluties en besluiten. De resoluties worden ingediend door de lidstaten en vertegenwoordigen, wanneer ze worden aangenomen, een collectief denken over dringende milieukwesties en definiëren prioritaire werkgebieden voor het UNEP. Zij hebben dan ook een aanzienlijk politiek gewicht.

Tijdens haar zittingen heeft de UNEA meer dan 90 resoluties aangenomen die aanzetten tot actie op gebieden als de circulaire economie, luchtverontreiniging, biodiversiteit, zwerfvuil op zee, waterbeheer en de bescherming van het milieu in gebieden die door gewapende conflicten worden getroffen. Enkele belangrijke recente UNEA-resultaten:

• Aanpak van plasticvervuiling: UNEA heeft bijgedragen aan het opbouwen van momentum rond internationale actie om plasticvervuiling aan te pakken. In 2022 heeft UNEA-resolutie 5/14 het UNEP opgedragen een intergouvernementeel onderhandelingscomité bijeen te roepen om een juridisch bindend instrument te ontwikkelen voor de volledige levenscyclus van kunststoffen.
• Bevordering van de internationale inspanningen op het gebied van wetenschapsbeleid over chemische stoffen en afval: in 2022 kwam de UNEA ook overeen een raakvlak tussen wetenschap en beleid over chemische stoffen en afval op te zetten. Dit is bedoeld om de kloof tussen wetenschap en beleid te dichten en de bestaande inspanningen op het gebied van wetenschap en beleid over klimaatverandering en biodiversiteit aan te vullen. Het International Science-Policy Panel on Chemicals, Waste and Pollution werd formeel opgericht in juni 2025.
• Bevordering van op de natuur gebaseerde oplossingen: UNEA heeft de eerste internationaal overeengekomen definitie van op de natuur gebaseerde oplossingen aangenomen, waarmee het sterke politieke engagement wordt onderstreept om de samenwerking te versterken, de investeringen in instandhouding te verhogen en het concept te beschermen tegen mogelijk misbruik.