Dankzij Finexpo installeert Televic slimme klaslokalen in Afrika

Mede dankzij Finexpo – een orgaan binnen onze FOD dat de uitvoer van Belgische bedrijven ondersteunt – waagde het Izegemse Televic de sprong naar Afrika. Sindsdien installeerden ze in Kenia en Ghana al ruim 500 slimme klaslokalen met de meest geavanceerde technologieën. Andere Afrikaanse (en Aziatische) landen zitten in de pijplijn.

Wie de indrukwekkende conferentiezalen in ons eigenste Egmontpaleis al eens bezocht, herinnert zich allicht de eindeloze rijen schermpjes met microfoons. Daarmee kan elke deelnemer de spreker of de presentatie volgen, zelf tussenkomen in de vergadering en – als simultaantolken voorzien is – de vertaling beluisteren met een koptelefoon. En natuurlijk hangen er ook grote schermen waar je alles kan volgen.
 

24 talen in het Europees parlement

Gelijkaardige ‘conferentiesystemen’ vind je evengoed bij de VN in Genève, het Europees Hof van Justitie in Luxemburg, de NAVO in Brussel en de Duitse beurs. Het Europees parlement in Brussel beschikt dan weer over een uiterst ingenieuze tolkenunit met keuze uit maar liefst 24 talen.

Of wat dacht je van het omroepsysteem en de schermen met boodschappen op de treinen van Eurostar? Je vindt dezelfde systemen trouwens ook in de VS en China. En veel ziekenhuizen beschikken tegenwoordig over een geavanceerd systeem waarmee de patiënt een verpleegkundige kan oproepen, maar ook waarmee de verpleger kan volgen waar de patiënt zich bevindt.

Al die verbluffende technologie – die letterlijk continu geïnnoveerd wordt – blijkt afkomstig van een Belgisch bedrijf in Izegem: Televic. “Al 80 jaar werken we aan innovatie”, vertelt Dirk Verbeke, sales manager Televic Education. “Van een kleine producent van audiosystemen in 1946 is Televic uitgegroeid tot een wereldwijde speler in geavanceerde audiovisuele communicatiesystemen in 4 sectoren: conferenties, spoor (tram, trein, metro), gezondheidzorg en onderwijs.”
 

Credendo en Finexpo

Onderwijs blijkt inderdaad een belangrijke pijler voor Televic, zeker in Afrika. Verbeke: “Het continent kent een explosieve bevolkingsgroei. De 1,2 miljard Afrikanen van vandaag zullen aangroeien tot 2 miljard in 2050. De gemiddelde leeftijd is 21 jaar. Al die jongeren moeten een degelijke opleiding krijgen en jobs vinden. Daarvoor kunnen we digitale oplossingen bieden. Ook de Afrikaanse leiders beseffen die nood.”

Alleen, in Afrika werkzaam zijn, kent zijn risico’s en uitdagingen. “Denk aan het transport en de installatie van de systemen, garanties voor betaling… Maar ook het klimaat is een spelbreker: vochtigheid, hitte, stof. Naast de gebrekkige internetverbinding, de onregelmatige elektriciteitsvoorziening en zo meer.”

Credendo - eigendom van de Belgische staat – kan gelukkig bijspringen om politieke en commerciële risico’s te verzekeren. Maar ook Finexpo – dat onze FOD mee opvolgt –  gaf Televic dat onmisbare duwtje in de rug om de stap te wagen (zie kader).

Finexpo beschikt namelijk over verschillende instrumenten om de export van Belgische bedrijven te ondersteunen. “Eigenlijk leerden we Finexpo via een omweg kennen”, vertelt Verbeke. “Tijdens een bezoek aan Oezbekistan vertelde toenmalig minister van Financiën Didier Reynders er over de diverse financiële instrumenten om de Belgische uitvoer te ondersteunen. Daarop contacteerde de Oezbeekse ambassade in Brussel mij of we onderwijstechnologie konden leveren met de hulp van Finexpo.”

STEM-opleidingen

Zo ging de bal aan het rollen. Verbeke: “Eén van de vereisten van Finexpo stelt wel dat de contracten binnen 5 jaar rond moeten zijn. Dat lukte ons niet in Oezbekistan. Maar we hadden wel Finexpo leren kennen en richtten daarna onze pijlen op Afrika.”

Daar verliep het vlotter. Sedert 2012 heeft Televic al ruim 500 slimme klaslokalen (smart classrooms) geïnstalleerd in Sub-Saharaans Afrika: 240 in Kenia (2012-2014) en 242 in Ghana (2017-2018) in secundaire scholen. In Ghana kwamen er daar nog een 100-tal bij (2022-2024), maar dan specifiek voor STEM-opleidingen (wetenschap, technologie, ingenieurskunde en wiskunde).

Slimme klaslokalen met assessmentQ

“Onze slimme klaslokalen zijn eigenlijk geavanceerde pc-lokalen”, legt Grace Chandra uit, Education Project Manager bij Televic. “Elke leerling beschikt over zijn eigen pc die deel uitmaakt van één netwerk, waar ook de pc van de leerkracht en het grote scherm vooraan toe behoort. De leerlingen kunnen zelfstandig met de pc werken of een groepswerk verrichten terwijl de leerkracht hun activiteiten kan opvolgen en hun scherm kan overnemen.”

De slimme STEM-lokalen beschikken tevens over assessmentQ-software. “Daarmee kunnen leraars vlot toetsen en examens organiseren, ook vanop afstand, bij de leerlingen thuis”, zegt Chandra. “We voorzien ook een handige koffer met materiaal voor experimenten aangepast aan de specifieke STEM-opleiding.”
 

Stof, vochtigheid en hitte

“We hanteren altijd kant-en-klare, al-in-één oplossingen, enkel de toestellen leveren werkt niet”, benadrukt Verbeke. “En je moet de systemen natuurlijk aanpassen aan de lokale omstandigheden”, vult Chandra aan. “We gebruiken speciale servers die bestand zijn tegen stof, vochtigheid en hitte. En we installeren batterijen die de gebrekkige elektriciteitsvoorziening – soms te hoog voltage, soms onderbrekingen – opvangen.”

“We krijgen geregeld mensen uit Afrika over de vloer om met de technologie te leren werken”, zegt Chandra nog. “Maar we organiseren ook opleidingen ter plaatse. Onlangs hebben we in Ghana 100 trainers opgeleid die dan op hun beurt andere leerkrachten vormen. Ze waren heel enthousiast over de vele mogelijkheden van de slimme klassen.”
 

Staatsleningen

Een van de instrumenten van Finexpo zijn staatsleningen. Dat was bijvoorbeeld het geval in Ghana. Hoe werkt dat? Een land uit het Globale Zuiden vraagt een lening aan België om een groot werk uit te voeren, bijvoorbeeld digitalisering van klaslokalen.

Een lening van maximaal 12 miljoen euro moet over 30 jaar afbetaald worden. Maar de eerste 10 jaar is een ‘gratieperiode’, het land hoeft dan nog niets terug te betalen. De combinatie van een lange terugbetalingsperiode en een lage interestvoet komt meer op een gift van 35%.

Voor de klaslokalen in Ghana werd de staatslening bovendien gecombineerd met een ‘intereststabilisatie’. “Daarbij neemt de klant een bijkomend krediet bij een Belgische bank”, verduidelijkt Verbeke. “Door tussenkomst van Finexpo kunnen we een vaste rentevoet garanderen gedurende de hele kredietperiode. Dat liet ook toe om het maximale bedrag van een staatslening te overschrijden. Intereststabilisatie gaat ook gepaard met een dekking door kredietverzekeraar Credendo.”
 

Business to government

Kenmerkend voor de activiteiten in Afrika is dat ze uitsluitend B2G zijn, business to government. “We werken uitsluitend met overheden”, bevestigt Verbeke. Maar dat betekent niet dat ze bij Televic wachten tot een staat een openbare aanbesteding voor een groot werk bekendmaakt.

“Zeker niet”, zegt Verbeke. “Want dan ben je te laat. Zo’n openbare aanbesteding is immers gebaseerd op een voorafgaande studie en contacten met bedrijven. Neen, we gaan pro-actief op zoek naar opportuniteiten. Contacten met Belgische ambassades spelen daar een belangrijke rol.”

Zo staat momenteel Botswana op de radar. “Door de concurrentie van kunstmatige diamanten beseft de overheid daar dat ze moeten diversifiëren, de diamantindustrie kalft af. Daarom willen ze inzetten op beter onderwijs.”

Maar ook in Senegal zal het STEM-onderwijs gemoderniseerd worden. Daarnaast bieden Burundi, Kenia (beroepsonderwijs) en wie weet Nigeria mogelijkheden. De blik wordt ook verlegd buiten Afrika met onder andere Indonesië. “De landen moeten natuurlijk enigszins stabiel zijn”, zegt Verbeke nog. “Zo is Mali uitgesloten.”
 

Flexibiliteit een must

Televic illustreert daarmee hoe de private sector een cruciale rol speelt bij de ontwikkeling van het Globale Zuiden. Een orgaan als Finexpo kan daarbij de broodnodige duwtjes in de rug geven, terwijl de Wereldbank of multilaterale ontwikkelingsbanken vaak voor de financiering zorgen.

Tot slot wil Verbeke nog wat advies meegeven voor bedrijven die in Afrika aan de slag willen. “Zonder de cultuur te begrijpen, zal het niet lukken. Zo gebruiken ze daar minder e-mail, bijna alles verloopt via Whatsapp. Daar moet je je aan aanpassen. Tijdens een verkiezingsperiode of de ramadan loopt alles wat trager. En ze kennen ons geldtransfersysteem – met BIC en IBAN – niet. Je flexibel opstellen is een must. En gedraag je niet als een missionaris, die tijd is voorgoed voorbij. Je zal versteld staan van hun creativiteit en inventiviteit.”