SOFF: wereldwijd beter het weer voorspellen

Onze FOD ondersteunt het VN-initiatief SOFF dat de lacunes in de weerobservaties wereldwijd wil invullen. Sinds juli 2025 is onze Speciaal Gezant voor Klimaat en Milieu Willem van de Voorde ook co-voorzitter van de Raad van Bestuur. Omdat betrouwbare weerdata wereldwijd een noodzaak zijn en ook onze weersvoorspellingen vooruit zullen helpen.

Dat de klimaatverstoring steeds harder toeslaat, is een open deur intrappen. Hardnekkige droogte met natuurbranden in haar kielzog, heftige orkanen, overstromingen… Overal ter wereld duiken extreme weerfenomenen op.

Early warning

Het is dan ook essentieel om over robuuste informatiesystemen te bezitten die toelaten om dergelijk extreem weer op tijd te voorzien. Want als je vroeg op de hoogte bent en de mensen vroeg kan waarschuwen (early warning), kan je tijdig preventieve maatregelen nemen en de zwaarste schade beperken. Investeringen in vroegtijdige waarschuwingen zijn dan ook uiterst rendabel.

Maar als je echt doeltreffend en zo correct mogelijk het weer wil voorspellen, heb je voldoende gedetailleerde informatie nodig die het ganse aardoppervlak omspant. En daar wringt het schoentje. Veel regio’s beschikken niet over betrouwbare systemen om gegevens over weer en klimaat in te zamelen.

SOFF

Daar wil SOFF - Systematic Observations Financing Facility – sinds 2021 een mouw aan passen. SOFF is een financieringsmechanisme dat vooral de Minst Ontwikkelde Landen en de Kleine Eilandstaten bijstaat om weerdata in te zamelen. Zo investeert SOFF in nieuwe meteorologische waarnemingsstations, vaak op cruciale locaties zoals op grote hoogte. De stations zijn verregaand gedigitaliseerd om overal ter wereld snel informatie te kunnen delen.

SOFF is een co-creatie van de Wereld-Meteorologische Organisatie (WMO) samen met het VN-Ontwikkelingsfonds (UNDP) en het VN-Milieuprogramma (UNEP). Het maakt deel uit van een initiatief van VN-secretaris-generaal António Guterres dat wereldwijd vroege waarschuwingssystemen wil installeren (Early Warning Systems for All).

11 miljoen euro

België is van bij het begin nauw betrokken geweest bij SOFF. Alleen al in 2024 droeg onze FOD – via de directie-generaal Ontwikkelingssamenwerking – 4 miljoen euro bij. De totale Belgische bijdrage loopt nu al op tot 11 miljoen euro. Daarmee behoort ons land tot de grootste Europese donoren. Ook BELSPO – het federale wetenschapsbeleid – en het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) steunen het initiatief, vooral met hun technische expertise.

Sinds juli 2025 zitten we zelfs mee aan het stuur van SOFF. Onze Speciaal Gezant voor Klimaat en Milieu Willem van de Voorde is immers voor een jaar co-voorzitter van de Raad van Bestuur. In die hoedanigheid lanceerden we tijdens de recente VN-financieringsconferentie een oproep aan donoren om meer bij te dragen aan SOFF.

Hoewel we in de eerste plaats de armere landen willen helpen, komt het invullen van de lacunes in onze weerobservaties wereldwijd ook ons ten goede. Want op die manier kunnen we ons weer eveneens veel beter voorspellen. Een mooi voorbeeld van wederzijds voordelige partnerschappen!