-
Laatst bijgewerkt op
Oeganda is gelegen in het Afrikaanse Grote Merengebied en maakt deel uit van het stroomgebied van de Nijl.
De situatie in Oeganda
Het land heeft te kampen met grote politieke, ecologische en sociaaleconomische uitdagingen. De regionale instabiliteit brengt regelmatig grote vluchtelingenstromen op gang. Zo is Oeganda één van de landen die met 1,5 miljoen ontheemden de meeste vluchtelingen opvangt ter wereld.
De economische groei is niet gelijk verdeeld. De toegang tot land, onderwijs, gezondheidszorg en sanitaire voorzieningen blijft beperkt.
Bovendien wordt Oeganda beschouwd als een kwetsbare staat. De lage productiviteit en stijgende inkomensongelijkheid zijn factoren die: het land verhinderen om de status van midden inkomensland te bereiken en het land verhinderen om duurzame ontwikkelingsdoelstellingen te behalen.
De goedkeuring van de controversiële ‘Anti-Homosexuality-Act' door het Oegandese parlement heeft de relatie tussen het land en internationale donoren verstoord, die overwegen hun financiële bijdrage te beperken; hulp die het land hard nodig heeft. Deze wet schendt de mensenrechten en legt praktijken van discriminatie en uitsluiting jegens de LGTBQI+-gemeenschap op.
Nationale ontwikkelingsplannen
Oeganda is een rijk land waar verschillende volkeren samenleven. De regering in Oeganda heeft meerjarige actieplannen opgesteld om een duurzame groei te behalen en een modern en welvarend middeninkomsland te worden.
Deze ambities worden verder uitgewerkt door de ontwikkelingsstrategieën en -trajecten in de “Uganda Vision 2040” en geconcretiseerd door de belangrijkste doelstellingen voor de huidige periode tot 2025, in het “National Development Plan III”.
© Shutterstock
De Belgische ontwikkelingssamenwerking gebeurt via verschillende kanalen:
- gouvernementele ontwikkelingssamenwerking;
- niet-gouvermentele samenwerking;
- multilaterale samenwerking;
- humanitaire hulp.
Gouvernementele ontwikkelingssamenwerking
De Belgische gouvernementele samenwerking werkt samen met de openbare instellingen in Oeganda om de levensomstandigheden van de bevolking te verbeteren. België hanteert een gedecentraliseerde en gerichte benadering van de mensenrechten in de logica van plichtsdragers en rechthebbenden, waarbij gebruik wordt gemaakt van lokale expertise inzake gezondheidszorg, onderwijs en beroepsopleiding.
Door de sterke bevolkingsgroei neemt de behoefte aan sociale dienstverlening toe. België wil, in partnerschap met Oeganda, oplossingen en praktijken helpen identificeren en ontwikkelen die deze uitdaging het hoofd kunnen bieden.
Tewerkstelling
De eerste pijler van de nieuwe landenportefeuille van de bilaterale samenwerking heeft tot doel jongeren, en met name jonge vrouwen, op te leiden om de vaardigheden te verwerven die nodig zijn om waardig werk of ondernemerschapskansen te vinden in de landbouw en de groene en duurzame economie. Enabel werkt samen met belangrijke lokale spelers om een volledig trainingsprogramma aan te bieden aan de begunstigden van het programma, zodat ze de middelen krijgen die ze nodig hebben om de arbeidsmarkt op te gaan.
Toegang tot kwalitatieve diensten
Terwijl burgers worden opgeleid die bijdragen aan de economische ontwikkeling van het land, moeten de overheidsinstanties hen kwaliteitsdiensten op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg kunnen aanbieden en zo ook hun rol kunnen vervullen door openbare diensten te verlenen waar burgers recht op hebben. Het aanbod moet inclusief zijn en eveneens toegankelijk en betaalbaar voor kwetsbare groepen als kinderen en vrouwen, maar ook vluchtelingen.
België draagt zo bij tot de versterking van de openbare diensten en de institutionele capaciteiten, in het bijzonder door samen te werken met het Ministerie van Volksgezondheid en het Ministerie van Onderwijs en Sport.
Belgische expertise
Dankzij de bilaterale samenwerking kon België een expertise op het vlak van gezondheidszorg en onderwijs ontwikkelen, die door de hele internationale gemeenschap in Oeganda wordt erkend.
De huidige portefeuille is gericht op de versterking van IV-gezondheidscentra binnen het Oegandese verwijzingssysteem, om de kwaliteit van de aangeboden diensten te verbeteren; in het bijzonder op het vlak van moederschapscapaciteit, gezinsplanning en reproductieve en seksuele gezondheid.
De voorbije jaren heeft België zich toegespitst op de opleiding van toekomstige leerkrachten om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Voortbouwend op deze expertise is het nu de bedoeling het onderwijs praktischer te maken en de leermethoden te verbeteren om ouders ervan te overtuigen hun kinderen op school te houden. Hier zijn synergieën en complementariteit geïdentificeerd met het werk van Belgische niet-gouvernementele organisaties.
© Shutterstock
Sociale bescherming
De bilaterale samenwerking richt zich ook op de sociale bescherming van werknemers via een aparte portefeuille. Het gaat hier in het bijzonder om het versterken van de veerkracht van kwetsbare bevolkingsgroepen en het verbeteren van hun arbeidsomstandigheden.
Niet-gouvernementele samenwerking
De organisaties van het maatschappelijk middenveld spelen een belangrijke rol in Oeganda en worden erkend als onontbeerlijke partners.
De actieve Belgische actoren van de niet-gouvernementele samenwerking in Oeganda werken samen met het lokale maatschappelijke middenveld.
Strategische doelstellingen
Onderwijs
Bijdragen tot de instelling van een inclusief, gelijk, kwalitatief en relevant onderwijssysteem. Een dergelijk systeem:
- voorkomt vroegtijdig schoolverlaten;
- verstrekt aan de jongeren in Oeganda de kennis en vaardigheden die nodig zijn om de arbeidsmarkt te betreden.
Gezondheid
De gezondheid en het welzijn van de meest kwetsbare mensen ondersteunen door de toegang te verbeteren tot:
- volledige, inclusieve en flexibele zorgdiensten;
- gemeenschapsdiensten voor eerste zorg;
- veilige diensten voor bloedtransfusies.
© Shutterstock
Mensenrechten, bestuur en justitie
De rechtenverdedigers, het maatschappelijk middenveld en de kwetsbare bevolking in Oeganda ondersteunen. Het doel is om:
- de mensenrechten te bevorderen, respecteren en beschermen;
- de toegang tot justitie te verbeteren;
- bij te dragen tot de vreedzame oplossing van conflicten.
Duurzame landbouw- en voedselsystemen
Bijdragen tot de totstandkoming van duurzame voedselsystemen die gebaseerd zijn op een model van familiale landbouw. Het gaat om een model dat:
- milieuvriendelijker is;
- inclusiever is en de deelname van vrouwen en jongeren bevordert.
Ondernemerschap en tewerkstelling van jongeren
Bijdragen tot de creatie van duurzame levensmiddelen, groeikansen en veerkrachtige markten voor kansarme ondernemers in Oeganda.
Gender, leeftijd en inclusie
Structurele systemen van uitsluiting, discriminatie, ongelijkheid en kwetsbaarheid in kaart brengen. Het doel is om de actieve en betekenisvolle participatie van iedereen te bevorderen, ook van de meest gemarginaliseerde inwoners.
Cultuur
De culturele en creatieve sector in Oeganda versterken.
© Shutterstock
Multilaterale samenwerking
België ondersteunt ook de uitvoering van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen in Oeganda via partnerschappen met de agentschappen van de Verenigde Naties, de Wereldbank en de Europese Unie.
Deze multilaterale samenwerking wordt vooral concreet gemaakt via een beleid van core funding, namelijk bijdragen aan de algemene middelen van onze partnerorganisaties. Dit zorgt ervoor dat de middelen flexibel ingezet kunnen worden, in functie van de meest dringende noden.
Wilt u meer weten over de activiteiten van onze multilaterale partners in Oeganda en hun bijdragen aan de DDO’s? Kijk dan zeker op de websites van deze verschillende agentschappen en organisaties:
- UNICEF, de Kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties;
- UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties;
- UNFPA, het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties;
- UNWOMEN – VN Vrouwen;
- FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties;
- WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie;
- IAO, de Internationale Arbeidsorganisatie;
- IOM, de Internationale Organisatie voor Migratie;
- OHCHR, het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten;
- UNAIDS, het gezamenlijk programma van de Verenigde Naties voor hiv/aids;
- CGIAR, het internationale onderzoeksprogramma voor de landbouwsector;
- UNEP, het Milieuprogramma van de Verenigde Naties.
Een andere dimensie van onze multilaterale samenwerking in Oeganda is de steun aan meer specifieke initiatieven (earmarked) of aan multidonoren zoals:
- het project UNFPA/UNFPA Supplies voor de levering van materiaal en voorzieningen ten behoeve van de seksuele en reproductieve gezondheid;
- het project UNDP/UNDP Climate Promise over de bijdragen die op nationaal niveau bepaald worden (NDC’s);
- het project UN Capital Development Fund – UNCDF/UNCDF LoCAL;
- GAVI, de Globale Alliantie voor Vaccinatie;
- GPE, het Globale Partnerschap voor Onderwijs;
- GFATM, het Globale Fonds dat zich inzet in de strijd tegen hiv, tuberculose en malaria;
- GEF, het Global Environment Facility;
- LDCF, het Fonds voor minst ontwikkelde landen;
- GCF, Green Climate Fund;
- het Programma van jonge deskundigen “JPO” van de Verenigde Naties.
Ten slotte draagt ons land ook sterk bij aan de projecten die de Europese Unie en de volgende ontwikkelingsbanken uitvoeren:
Humanitaire hulp
Het Grote Merengebied is al jaren een turbulent gebied waar gewapende conflicten, hongersnood en politieke vervolgingen deel uitmaken van het dagelijkse leven.
Als relatief stabiel land is Oeganda een buitenbeentje in deze regio. Daarom is het land is ook de eindbestemming voor vele vluchtelingen die geweld en vervolging in de buurlanden ontvluchten.
Zo vangt Oeganda meer dan 1.550.000 vluchtelingen op: de grootste vluchtelingenpopulatie in Afrika. Ze leven in uitgestrekte nederzettingen, zij aan zij met de lokale bevolking.
Dankzij deze aanpak, in combinatie met progressieve wetten en vrijheden voor vluchtelingen, krijgen ze perspectieven op een waardig en onafhankelijk leven in Oeganda.
Oeganda heeft ook te kampen met voedselzekerheidsproblemen. In de noordelijke en oostelijke regio’s verergert het gebrek aan neerslag de voedselonzekerheid. Bovendien consumeert de helft van de bevolking minder dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid calorieën.
De directe Belgische humanitaire hulp aan Oeganda is hoofdzakelijk toegespitst op het bijstaan van de vluchtelingenbevolking in het land. België zet in op het opbouwen van hun capaciteit om in hun eigen levensonderhoud te voorzien en zichzelf beter te beschermen.
Daarnaast ondersteunt België ook de versterking van de capaciteiten van lokale actoren en gemeenschappen, om hen weerbaarder te maken tegen klimaatverandering en de gevolgen ervan.