Thema’s

Waardig werk, waarvan sociale bescherming een onderdeel is, is een van de prioritaire thema's van de wet van 2013 en is opgenomen in SDG 8. Wat de actoren betreft, wordt het thema hoofdzakelijk gedragen door ons partnerschap met:

• de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), die een verplichte en een vrijwillige bijdrage ontvangt, enerzijds uit de normale begroting (Regular Budget Supplementary Account) en anderzijds uit het Flagship Programme Social Protection Floors for All door zich te richten op meerdere landen in West- en Centraal-Afrika;
• de organisatie van de civiele maatschappij (OCM) die actief zijn in een gemeenschappelijk strategisch kader (GSK) voor waardig werk (92 M € voor 2017-2021);
• het Belgische samenwerkingsagentschap Enabel, in het kader van een gloednieuw thematisch programma voor sociale bescherming en waardig werk, gericht op Uganda, Rwanda en de DRC.
   

Vier pijlers voor waardig werk

Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) verloopt de uitvoering van de agenda voor waardig werk via vier strategische doelstellingen:

1. banen creëren - De economie moet mogelijkheden bieden om te investeren, te ondernemen, vaardigheden te ontwikkelen, banen te scheppen en duurzame bestaansmiddelen te creëren.
2. arbeidsrechten waarborgen - Erkenning en respect voor de rechten van werknemers verkrijgen. Alle werknemers, en in het bijzonder arme of achtergestelde werknemers, moeten vertegenwoordigd zijn en kunnen deelnemen, en eerlijke wetten moeten worden toegepast en hun belangen dienen.
3. sociale bescherming uitbreiden - Integratie en productiviteit bevorderen door veilige arbeidsomstandigheden te garanderen, vrije tijd en rust mogelijk te maken, rekening te houden met het gezin en sociale waarden, toegang te bieden tot compensatie bij verlies of vermindering van inkomen en tot passende medische zorg.
4. sociale dialoog bevorderen - De deelname van sterke en onafhankelijke werkgevers- en werknemersorganisaties is essentieel om de productiviteit te verbeteren, arbeidsconflicten te voorkomen en solidaire samenlevingen op te bouwen.

Focus op sociale bescherming

Sociale bescherming draagt ook bij aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, in het bijzonder aan de uitroeiing van armoede. Eén van de onderliggende doelstellingen is om...:

"Nationale systemen en maatregelen voor sociale bescherming invoeren die geschikt zijn voor iedereen, inclusief basisvoorzieningen, en tegen 2030 zorgen voor een substantiële dekking van armen en kwetsbare personen."

De Belgische samenwerking verdedigt een globale en universele benadering van sociale bescherming.

In 2018 heeft de Belgische ontwikkelingssamenwerking haar beleidslijnen inzake sociale bescherming vastgelegd op basis van een breed gedragen consensus met de betrokken actoren binnen het kader van de “Belgische Dialoog Universal Social Protection 2030”.

De benadering en normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) vormen de referentie voor het opzetten en verdiepen van nationale systemen voor sociale bescherming in ontwikkelingslanden.

De COVID-19-crisis heeft het politieke bewustzijn over het belang van universele sociale bescherming nieuw leven ingeblazen. Een van de componenten daarvan is universele gezondheidsdekking, die Enabel promoot in verschillende van onze partnerlanden.
 

Closing civic space

De beschikbare ruimte voor de civiele maatschappij, activisten en burgers is de afgelopen tien jaar in veel landen onder druk komen te staan. Verschillende organisaties (VN, OESO, Civicus...) hebben bevestigd dat het verschijnsel van "sluiting" of "inkrimping" van de burgerlijke ruimte zich in een versneld tempo voordoet.

Dat verschijnsel is het resultaat van acties van overheids- en niet-overheidsactoren en kan zich in juridische vorm (door repressieve wetten) of door paralegale tactieken (zoals intimidatie) manifesteren.

De maatregelen treffen zowel progressieve maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de bevordering van de mensenrechten als een groeiend aantal humanitaire organisaties, ontwikkelingspartners, gemeenschappen, liefdadigheidsinstellingen, milieuactivisten, enz.

Dat vormt een bedreiging voor internationaal erkende rechten (vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering). Een gezonde civiele maatschappij is van cruciaal belang voor het verlenen van essentiële diensten aan gemeenschappen en voor het ter verantwoording roepen van regeringen. Deze aanvallen op de burgerlijke ruimte brengen dus inclusieve en duurzame ontwikkeling in gevaar, zoals uiteengezet in de 2030 Agenda.

Het doel van de studie in opdracht van de directie-generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp, is een overzicht te geven van de wijze waarop internationale en lokale actoren hebben gereageerd op de toenemende aanvallen op de burgerlijke ruimte. De studie bespreekt de gevolgen van die aanvallen, de reacties om de burgerlijke ruimte te verdedigen en terug te winnen, en de weg vooruit naar een nieuwe generatie van meer proactieve, samenhangende en gecoördineerde benaderingen om deze ruimte te beschermen.