Focus op fragiele contexten cruciaal voor stabiliteit in de wereld

Tijdens de jaarvergadering van de Wereldbankgroep en het Internationaal Monetair Fonds pleitte België voor een aangehouden focus op fragiele en door conflict getroffen contexten. Volgens ons land is dat cruciaal om wereldwijde instabiliteit te voorkomen en om grensoverschrijdende uitdagingen zoals de klimaatcrisis en gedwongen ontheemding aan te pakken.

Tijdens de jaarvergadering (13-18 oktober 2025) van de Wereldbankgroep en het Internationaal Monetair Fonds (zie kader) speelde België opnieuw een zeer actieve rol. Ons land kan er als aandeelhouder mee richting geven aan het beleid. We vinden het belangrijk dat de Wereldbankgroep haar middelen zo doeltreffend en doelmatig mogelijk inzet. In een tijdperk van schaarse middelen moet elke euro een tastbaar verschil maken.
 

Keuze voor fragiele contexten

Een punt waar België aan vasthoudt, is de aandacht voor fragiele en door conflict getroffen contexten. Volgens de classificatie van de OESO worden maar liefst 11 van de 14 partnerlanden – van onze gouvernementele samenwerking – geconfronteerd met hoge en extreme fragiliteit. Dat is trouwens een bewuste keuze. Dankzij onze expertise kunnen we meer voor die landen betekenen dan andere donoren.

De Wereldbankgroep werkt momenteel een hernieuwde strategie 2025-2030 uit voor fragiele en door conflict getroffen contexten (FCV). De herziening komt op een cruciaal moment. Fragiliteit en conflict dreigen immers de norm te worden in veel landen waar de Wereldbankgroep actief is.

Tegen 2030 zullen naar verwachting 2/3 van de ‘extreem armen’ in dit soort contexten leven. Zonder een ambitieuze strategie wordt het bijzonder moeilijk om de kerndoelstelling van de Wereldbankgroep – het uitroeien van extreme armoede – te realiseren.

Tegelijkertijd merken we dat deze focus onder druk komt te staan bij verschillende aandeelhouders. In fragiele contexten is het nu eenmaal vaak moeilijker om op korte termijn concrete, meetbare resultaten te halen. Toch zijn een langetermijnimpact en stabiliteit essentieel voor duurzame ontwikkeling, al laten ze zich niet altijd vatten in snelle resultaten.

België ijvert dan ook voor een ambitieuze strategie en een herbevestiging van het engagement van de Wereldbankgroep om ook in de meest uitdagende contexten het verschil te maken. Tijdens de lentevergadering bracht  België dat al naar voren. En tijdens de jaarvergadering in oktober organiseerden we – samen met andere landen – een debat over de manier waarop we de private sector kunnen betrekken bij de creatie van jobs in fragiele contexten.

Zoals Heidy Rombouts – topvrouw van onze directie-generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire hulp – het tijdens het debat verwoordde: “We kunnen nooit de extreme armoede uitroeien – hét devies van de Wereldbank – als we onze handen aftrekken van door fragiliteit en conflict geteisterde landen.” Met deze oproep onderstreepte ze het belang van een blijvend engagement en internationale solidariteit, vooral in de meest complexe en kwetsbare omgevingen waar de noden het grootst zijn.

Jobs voor meer stabiliteit

Sinds 2010 concentreert extreme armoede zich steeds meer in fragiele contexten. De bevolking is er jong en tegen 2040 zal het merendeel van de bevolking er op werkende leeftijd zijn. Maar deze jongeren hebben perspectieven nodig, met inbegrip van werkgelegenheid. Het gebrek daaraan vergroot de frustratie en leidt tot nog meer instabiliteit.

“Als we ons uit die landen terugtrekken, moeten we ook de kosten en de risico’s daarvan in rekening brengen”, zei Rombouts nog. “Terugtrekken gaat immers gepaard met wereldwijde instabiliteit en belemmert onze gezamenlijke inspanningen om globale uitdagingen aan te gaan. Denk aan de klimaatverandering en gedwongen verplaatsingen.” Een inclusieve arbeidsmarkt speelt dus een sleutelrol: ze versterkt de economische ontwikkeling en is een katalysator voor stabiliteit en gemeenschappelijke weerbaarheid.

Maar hoe behaal je resultaat in zo’n instabiele context? “Partnerschappen en de private sector zijn essentieel”, benadrukte Rombouts. “Een bloeiende lokale private sector is een drijvende kracht voor stabiliteit. Het zorgt voor voorspoed, creëert jobs en legt de basis voor overheidsinkomsten waarmee ze essentiële diensten kan ondersteunen.”
 

Nood aan stimulerende omgeving

Buitenlandse bedrijven zijn vaak terughoudend om te investeren in wat zij als risicovolle omgevingen beschouwen. “Waar buitenlandse directe investeringen schaars blijven, zullen we ons moeten focussen op een private sector die lokaal ingebed is”, zei Rombouts. “En we hebben strategieën nodig die weten om te gaan met een kleinschalige, sterk informele private sector. We moeten leren uit de succesverhalen en opschalen wat er werkt.” Lokale kennis en ervaring zijn daarbij onmisbaar om duurzame oplossingen te bevorderen.

Daarnaast benadrukte ze de noodzaak van een degelijke enabling environment. “Dat is een stimulerende omgeving die veiligheid biedt, basisinfrastructuur, betrouwbaar en transparant bestuur, naast geschoolde en gezonde arbeidskrachten. Om dat waar te maken, dienen we goede instellingen uit te bouwen, maar ook lokale capaciteit en menselijk kapitaal. Dat zal nodig zijn om investeringen aan te trekken.”
 

Uitkijken naar ambitieuze opvolger

Het debat leverde een boeiende uitwisseling van ideeën op. De deelnemers waren het erover eens dat een hernieuwde strategie voor fragiele contexten nog meer aandacht moet geven aan jobcreatie door de private sector dan vandaag het geval is. Ministers uit Saoedi-Arabië, Duitsland en het VK steunden het voorstel om de inzet in fragiele contexten op te voeren. Want de creatie van werkgelegenheid is essentieel voor vrede, stabiliteit en duurzame ontwikkeling.

Ondernemers wezen op uitdagingen zoals instabiliteit, beperkte toegang tot financiering en gefragmenteerde markten. Ministers uit Guinee, Somalië en Yemen ten slotte drongen aan op steun die specifiek afgestemd is op de noden en de context van de betrokken landen.

In het licht van deze oproepen kijkt België vol verwachting uit naar een ambitieuze opvolger van de fragiliteitsstrategie. Deze moet zich baseren op een context-specifieke benadering en een sterke multilaterale samenwerking. België staat klaar om daar actief aan bij te dragen met zijn expertise en een duidelijke visie over fragiele contexten.