Reizen naar Rusland: Reisadvies

Contactgegevens van de Ambassade

Raadpleeg de website van de Ambassade. Consulaire bijstand wordt verleend aan Belgen die tevergeefs hulp hebben gezocht bij personen of organisaties die tot hun dienst staan (lokale hulpverlening, verzekeringen, touroperator, ziektekostenverzekering, bank, werkgever...). De bijstand eindigt zodra de reiziger zijn reis met eigen middelen kan voortzetten. Lees hier wat consulaire bijstand inhoudt.

Hoe kan ik Rusland verlaten?

De recente gebeurtenissen hebben een grote impact gehad op de mobiliteit tussen Rusland en België. Specifieke routes vanuit Rusland vindt u in de rubriek Vervoer.

Om het Russische grondgebied te verlaten, moet de Belgische reiziger in het bezit zijn van zijn paspoort. Als uw paspoort tijdens uw verblijf in Rusland gestolen werd of verloren is, dan moet u onmiddellijk aangifte doen bij het dichtstbijzijnde Russische politiebureau. De procedure om een nieuw paspoort te krijgen is te lezen op de website van de Ambassade.

Om Rusland te verlaten moet u een geldig Russisch visum en uw migratiekaart tonen (zie hieronder). Indien u langer dan 7 dagen in Rusland verbleef, moet u ook de registratieplicht hebben uitgevoerd (zie hieronder). Als deze voorwaarden niet vervuld zijn, dan zal u eerst uw situatie moeten regulariseren bij Russische Federale Migratiedienst alvorens Rusland te mogen verlaten. Hou er rekening mee dat dit meerdere dagen kan duren.

Als u met een hond of kat reist, zijn er speciale documenten nodig om van Rusland naar de EU te reizen: zie de website van het FAVV.

De grensovergang met Rusland

E-visa

Sinds zomer 2023 is het mogelijk om naar Rusland te reizen met een elektronisch visum (e-visa). Dit elektronisch visum kan enkel gebruikt worden om Rusland in- en uit te reizen via specifieke grensovergangen. De Russische grensovergangen die het elektronische visum erkennen worden hier opgesomd.

Inreisvoorwaarden

Bij aankomst in Rusland moet elke reiziger in het bezit zijn van een paspoort en een geldig Russisch visum. De geldigheidsduur van het paspoort moet de geldigheidsduur van het visum overschrijden met minstens 6 maanden. Houders van een Belgisch diplomatiek of dienstpaspoort zijn niet meer vrijgesteld van de visumplicht. De voorwaarden voor een Russisch visum zijn te lezen op de website van de Ambassade van Rusland in België. 

Europese en Russische beperkingen

Er gelden Europese beperkingen op zaken die van Rusland naar de EU en van de EU naar Rusland meegenomen mogen worden. Raadpleeg voor meer informatie de websites van de FOD Financiën en van de Europese Commissie. Rusland stelt ook beperkingen op goederen die geïmporteerd en geëxporteerd mogen worden. Raadpleeg voor meer informatie de website van de Russische douanedienst (in het Russisch, website toegankelijk vanuit Rusland). De (zelfs onbedoelde) overtreding van de Europese en Russische regels kan ernstige gevolgen hebben (inbeslagname van de goederen, veroordeling, boetes en zelfs gevangenisstraf).

Eurobankbiljetten: verplichte omwisseling aan de grens

Estland en Letland staan reizigers niet toe de grens met Rusland over te steken met eurobankbiljetten, op straffe van gerechtelijke vervolging. De grenswachten van deze twee landen kunnen een uitzondering toestaan voor een klein bedrag in euro’s, zodat de reiziger en de meereizende familieleden in hun reisbehoeften kunnen voorzien. Deze maatregel vloeit voort uit beperkingen die opgelegd werden na de Russische inval in Oekraïne (zie artikel 5i van EU-verordening 833/2014). Meer informatie is beschikbaar op de Estse en/of Letse douanewebsites (toegankelijk met VPN vanuit Rusland). Reizigers kunnen verplicht worden eurobankbiljetten te wisselen naar roebels voordat ze de grens oversteken. Er is geen garantie dat de wisselkoers die aan de Letse/Estse grens wordt aangeboden de gunstigste wisselkoers is. Deze verplichte omzetting heeft enkel betrekking op valuta van Europese lidstaten (en is dus niet van toepassing op dollars, Britse ponden, enz.).

Verklaring bij de Russische douane

Bij aankomst in Rusland is er geen douaneaangifte nodig als de geïmporteerde waarde lager is dan 10 000 USD (of een evenwaardig bedrag in een andere munt). Het is verboden om het Russische grondgebied te verlaten met meer dan 10 000 USD (of een evenwaardig bedrag in een andere munt). Gebruik de wisselkoers van de Russische Centrale Bank om de waarde van valuta te berekenen.

Russische grenscontroles

Bij aankomst in Rusland kunnen Europese reizigers verplicht worden een schriftelijke vragenlijst te beantwoorden. De reiziger moet dan (onder andere) de IMEI-code van zijn/haar mobiele telefoon opgeven, zijn/haar mening geven over de EU-steun aan Oekraïne en de contactgegevens meedelen van familieleden die in Oekraïne en/of Rusland wonen (indien van toepassing). Deze schriftelijke vragenlijst kan worden gevolgd door een mondeling verhoor, een grondige doorzoeking van koffers en/of een controle van elektronische apparatuur (inclusief de inhoud van laptops en mobiele telefoons). Bij de controle kan ook gevraagd en nagekeken worden of u geldoverschrijvingen gedaan heeft aan Oekraïense burgers of organisaties. Deze controles zijn frequent, maar niet systematisch. De status van de reiziger speelt geen rol bij deze controles (toerist, resident, dubbele nationaliteit, enz.).

De Russische grenswachters nemen vingerafdrukken en foto’s van reizigers die Rusland betreden. Deze maatregel is sinds 1 juli 2025 van toepassing aan alle Russische grensovergangen. 

Migratiekaart

Aan de Russische grens wordt de reiziger gevraagd om een migratiekaart (klein blad papier) te ondertekenen. Dit papier moet gedurende het hele verblijf in het paspoort worden bewaard. Talrijke hotels in Rusland vragen de migratiekaart alvorens een overnachting toe te laten. De kaart moet bij het verlaten van Rusland aan de grenswachten worden teruggegeven. 

Transitvisa

U heeft geen transitvisum nodig als u minder dan 24 uur in de transitzone van de luchthaven blijft. Als de transit niet aan deze voorwaarden voldoet (bv. u moet van luchthaven wisselen en de transitzone verlaten), dan moet u op voorhand een transitvisum aanvragen bij de Russische Ambassade in België. In het bezit zijn van een visum voor het eindbestemmingsland betekent geen vrijstelling van het transitvisum.

Journalisten

Journalisten worden uitgenodigd om contact op te nemen met de FOD Buitenlandse Zaken alvorens naar Rusland af te reizen. Er is een speciaal visum nodig om persactiviteiten in Rusland uit te voeren, alsook speciale vergunningen om professionele uitrusting mee te nemen. Dit visum en deze vergunningen worden door de Russische Ambassade in België afgeleverd. Het is streng verboden om persactiviteiten in Rusland uit te voeren op basis van een toeristisch visum.

Verplichte registratie

Alle informatie over de registratievereisten vindt u op de website van het Russische Ministerie van Binnenlandse Zaken (in het Russisch, website bereikbaar vanuit Rusland). Enkele specifieke aandachtspunten (indicatieve en niet-exhaustieve lijst):

• Als u langer dan 7 dagen in Rusland verblijft, dan moet u zich registreren bij de lokale overheid. Hotels zorgen gewoonlijk voor de registratie van hun gasten. Het wordt evenwel aangeraden om na te gaan of de registratie werd uitgevoerd.
• Medisch onderzoek en biometrische registratie: sinds 2021 moeten buitenlanders die in Rusland werken of langer dan 90 dagen in Rusland verblijven, een medisch onderzoek ondergaan en hun foto en vingerafdrukken laten registreren. Aan deze verplichting moet binnen bepaalde termijnen worden voldaan (die afhangen van het profiel van de buitenlander), via een door het Russische Ministerie van Binnenlandse Zaken erkende instelling. Voor Moskou is de procedure uitgelegd op een speciale webpage (in het Russisch, website toegankelijk vanuit Rusland). Deze verplichting geldt niet voor kinderen jonger dan 6 jaar en evenmin voor ambtenaren van internationale organisaties/personeel van diplomatieke missies en hun gezinsleden.

Betaalmiddelen

Westerse betaalkaarten (Mastercard, Visa,…) werken niet meer in Rusland. Het is erg ingewikkeld geworden om elektronisch geld naar Rusland over te schrijven. Oplossingen zoals Western Union, MoneyGram of TransferWise zijn niet langer beschikbaar. Reizigers moeten er dus voor zorgen dat ze ter plaatse andere betaalmiddelen hebben (contant geld, Russische bankkaart,...).

De in- en uitvoer van vreemde valuta is onderhevig aan strenge regels (zie hierboven, hoofdstuk “De grensovergang met Rusland”).

Veel banken in Rusland bieden de mogelijkheid om geld te wisselen. Buitenlanders moeten hiervoor hun paspoort tonen.

Simkaart en mobiel internet

Het is niet mogelijk om bij aankomst een Russische simkaart te kopen. De procedure voor een simkaart vergt onder andere het aanmaken van een individueel pensioensverzekeringsrekeningnummer (SNILS) en de registratie van uw biometrische gegevens (met inbegrip van stemopname in de Russische taal). Een webpage van de Russische overheid (in het Russisch) legt de procedure in detail uit. Als u na aankomst in Rusland de mogelijkheid wil behouden om te bellen en te surfen op het internet, is het dus aangeraden om een roamingplan af sluiten met uw huidige telecomoperator.

Sinds najaar 2025 worden buitenlandse simkaarten, waaronder ook eSIM, bij binnenkomst in Rusland voor 24 uur geblokkeerd. Dit geldt ook voor Russische simkaarten die vanuit het buitenland teruggekeerd zijn of die 72 uur niet actief zijn geweest. Volgens de Russische autoriteiten moet deze maatregel voorkomen dat de simkaarten misbruikt worden voor de aansturing van drones. Tijdens deze zogenaamde ‘afkoelperiode’ krijgt men geen toegang tot mobiel internet en kunnen geen sms-berichten verzonden en ontvangen worden. Mobiel bellen blijft mogelijk.

Het is mogelijk om de simkaart eerder te deblokkeren door het volgen van de CAPTCHA-verificatielink die men per sms van de Russische telecomoperator krijgt bij aankomst in Rusland. Daarnaast vindt u informatie over de andere manieren om de simkaart te deblokkeren op de website van het Russische Ministerie van Digitale Ontwikkeling (in het Russisch en enkel bereikbaar vanuit Rusland). 

Russische operatoren onderbreken ook geregeld het mobiele internet in verschillende Russische regio’s. Tijdens deze internet- en mobiele datablokkades blijven enkele websites (Russische overheidswebsites, telecomproviders, webwinkels, etc.) wel bereikbaar. De “witte lijst” van websites vindt u op de website van het Russische Ministerie van Digitale Ontwikkeling.

De Russische autoriteiten hebben de belfunctie van WhatsApp en Telegram geblokkeerd. Het versturen van tekst- en spraakberichten via de apps blijft wel mogelijk. 

Dubbele nationaliteit

Houders van zowel de Belgische als de Russische nationaliteit (bipatriden) kunnen consulaire bijstand krijgen, behalve wanneer de toestemming van de plaatselijke autoriteiten vereist is (zie art. 79 van het Consulaire Wetboek). In de overgrote meerderheid van de gevallen aanvaarden de Russische autoriteiten geen consulaire bijstand voor burgers met dubbele nationaliteit.

Houders van zowel de Belgische als de Russische nationaliteit kunnen worden gemobiliseerd door het Russische leger - zelfs indien ze voor een kort verblijf in Rusland zijn.

Reizigers met dubbele nationaliteit kunnen mogelijks verplicht worden, bij het verlaten van Rusland, een geldig Russisch paspoort te tonen. Deze verplichting wordt niet systematisch opgelegd door de Russische grenswachters. Indien de reiziger met de dubbele nationaliteit in dit geval enkel een Belgisch paspoort heeft, dan zal hij/zij de productie van een Russisch paspoort moeten afwachten alvorens Rusland te mogen verlaten. Belgisch-Russische reizigers worden daarom aangeraden om (ook) een geldig Russisch paspoort mee te nemen.

Nuttige links

Travellers Online: om in geval van crisis contact met de Ambassade te vergemakkelijken, is het aanbevolen om uw reisplannen vooraf te registreren.

Op reis in het buitenland: op de website van de FOD Buitenlandse Zaken is er heel wat nuttige informatie te vinden (reizen met een huisdier, advies voor duurzaam reizen...).

Belgische Ambassade in Moskou : dit is de Belgische diplomatieke post die verantwoordelijk is voor het volledige Russische grondgebied. Er is geen Belgisch consulaat-generaal meer in Sint-Petersburg (gesloten in 2022).

Ambassade van Rusland in België : website van de Ambassade van Rusland in Brussel. Er is geen Russisch consulaat-generaal meer in Antwerpen (gesloten in 2022).

Reizigers kunnen op de hoogte blijven van de plaatselijke ontwikkelingen door de lokale pers te raadplegen (in het Engels): TASS (officieel persbureau), Moscow Times (onafhankelijke journalistiek).

Andere nuttige informatie is te lezen op onze website Reis Wijs.