Duurzaam reizen begint bij jezelf

Reizen, het lijkt vandaag een must geworden. En graag ook exotisch. In het Zuiden liggen veel boeiende, ja zelfs populaire reisbestemmingen. En is het ter plaatste consumeren niet een mooie vorm van ontwikkelingssamenwerking? Maar een reis naar een arm land  betekend niet noodzakelijk geslaagde ‘hulp’. En dan hebben we het nog niet over de impact op het milieu. Om richting te geven aan je duurzame reis, geven we alvast 16 tips mee.     

 
PEOPLE

Hanoi
© D1v1d/Flickr 
 

  1. Respecteer de plaatselijke normen en waarden, en informeer je vooraf: kledingvoorschriften, begroetingen, aanraking, eetgewoonten, contact tussen personen van het andere geslacht of van een andere status, bezoek van religieuze plaatsen…
  2. Fotograferen doe je niet zomaar. Maak eerst contact met de mensen die je wil fotograferen en vraag toestemming. Onderhandel een redelijke prijs als mensen geld vragen. Ook fotografie van sommige locaties en objecten kan binnen bepaalde culturen en religies beledigend en ongewenst zijn.
  3. Val niet onaangekondigd binnen in een dorp of bij een inheems volk. Maak eerst duidelijke afspraken, eventueel met het dorpshoofd: over vergoeding, kampeerplek, wat je mag bezoeken. Je kan ook gebruik maken van een lokale gids. Wees terughoudend met moderne geschenken als een aansteker of een Zwitsers zakmes.
  4. Maak een afspraak als je een zorginstelling (ziekenhuis, weeshuis…) of een ontwikkelingsproject wil bezoeken. Vergewis je er wel eerst van dat men openstaat voor een bezoek. Steun na je bezoek de instelling of het project met goederen of geld, maar zorg er wel voor dat de steun in verhouding staat tot de duur en de aard van het bezoek.
  5. Laat je niet in met kinderprostitutie. Seks met minderjarigen tegen betaling (geld, goederen, andere beloften), waar ook ter wereld, is strafbaar in België. Ook in de landen zelf kan het meestal tot rechtsvervolging leiden.

 
PLANET

Hiking
© Keturah Stickam/Flickr 
 

  1. Reis traag en compenseer de koolstofuitstoot van je verplaatsing. Steun daarvoor gespecialiseerde organisaties zoals CompenCO2.be, CO2logic.be en Greenseat.nl. Deze organisaties berekenen het bedrag dat je moet betalen om je uitstoot te compenseren en investeren je geld in duurzame energie en herbebossing. Gebruik in het land zelf bij voorkeur het openbaar vervoer.
  2. Laat de natuur ongeschonden achter. Neem bij een trekking je afval mee, en voorkom vervuiling van openbaar water. Gebruik bij voorkeur biologisch afbreekbare zeep. Laat dieren en planten met rust en wijk niet onnodig van de paden af. Wees terughoudend met het stoken van vuur en gebruik enkel zwerfhout of dode takken. Kook bij voorkeur op gas of duurzaam bereide houtskool.
  3. Zoek een alternatief voor mineraalwater in plastic flessen. In sommige hotels of winkels kan je 'los' drinkwater verkrijgen. Je vult gewoon je (veld)fles of jerrycan bij. Als je twijfelt, kan je het water zuiveren. Gebruik je toch plastic flessen, berg ze dan bij het afval, of schenk ze weg. Voor veel mensen zijn plastic flessen nuttig. Wees ook zuinig met water in bad en toilet.
  4. Eet zoveel mogelijk lokaal geproduceerd voedsel. Dat is goed voor het milieu en de lokale economie. Bovendien proef je zo de lokale specialiteiten. Maar hoed je wel voor illegaal 'woudvlees' (stroperij).
  5. Breng geen illegale souvenirs mee: bedreigde dier- of plantsoorten, of cultureel erfgoed zoals fossielen, pijlpunten, potscherven.

 
PROFIT

Mexico
© David W. Siu/Flickr 
 

  1. Maak gebruik van lokale voorzieningen. Vermijd een all-inclusivevakantie of internationale hotelketens, slaap liever in kleinere familiehotels. Of is een homestay mogelijk? Dan slaap je gewoon bij mensen thuis. Je kan ook op zoek gaan naar 'Community based tourism': toerisme waar de plaatselijke bevolking nauw bij betrokken is. Heel leuk door het direct contact met de plaatselijke bevolking.
  2. Laat mensen voor je werken. Beknibbel niet op kleine uitgaven. Neem gerust een tuktuk of riksja, laat je koffer of rugzak dragen en betaal ervoor. Als een taxichauffeur je in de zak zet, kaart het dan aan met de glimlach.
  3. Geef een fooi. Voor veel gezinnen is het baantje in de toeristensector al wat ze hebben, de lonen zijn laag en het werk seizoensgebonden. Een extra fooi aan het kamermeisje of de liftjongen kan geen kwaad. Informeer je over wat een redelijke fooi is.
  4. Doneer aan een school. Geld of cadeautjes uitdelen aan kinderen doe je liever niet. Gezinnen houden hun kinderen weg van school als ze merken dat ze goed verdienen aan toeristen. Als je toch iets wilt geven, schenk dan iets nuttigs aan een school. Koop je weggeefwaar bij voorkeur op de lokale markt.
  5. Geef alleen aan bedelaars als de mensen dat zelf ook doen. In de islam is aalmoezen geven één van de vijf zuilen, ook in India is het normaal om bedelaars te helpen. Pas je dus aan aan de cultuur, en geef liever vaker een beetje dan één keer een extravagant bedrag. Geef liever niet aan straatkinderen, het risico dat zij alcohol, lijm of andere drugs kopen is te groot. Je kan hen wel eten of drinken geven.
  6. Koop souvenirs. En als het enigszins kan, koop ze bij de makers zelf. Maar ben je wel zeker dat de halsketting niet gemaakt is van illegaal koraal of ivoor? En dat er geen 'made in China' stickertje op kleeft? Natuurlijk mag je afdingen, in veel landen hoort dat bij de cultuur. Maar ga niet tot het uiterste. De verkoper heeft hoe dan ook een bodemprijs in zijn hoofd.

Lees ook het dossier  Duurzaam reizen (PDF, 3.49 MB) verschenen in Glo.be (nov-dec 2011)