Onze grond. Onze thuis. Onze toekomst.


© CGIAR/P. Casier

 
De internationale dag tegen woestijnvorming legt dit jaar de klemtoon op de bodem als ‘thuis en toekomst’: een bodem die levenskansen biedt, leidt tot stabiele en veilige gemeenschappen. Een gezonde bodem kan dus migratie remmen.

In 1994 verklaarde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de 17de juni als de ‘werelddag ter bestrijding van verwoestijning en droogte’, een gelegenheid om aandacht te vragen voor dit enorme probleem. Dit jaar benadrukt de werelddag dat duurzaam grondgebruik aan lokale mensen de mogelijkheid biedt om huidige en toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden en zo veerkracht te tonen. De slogan “Our land, our Home, our Future” verwijst naar de centrale rol van productief landgebruik bij het tot stand komen van stabiele, veilige en duurzame gemeenschappen en groeiende naties.

 
Migranten

Het aantal internationale migranten is de laatste jaren wereldwijd snel toegenomen: van 173 miljoen (2000) tot 222 miljoen (2010) en zelfs tot 244 miljoen in 2015. Deze toename houdt onder meer verband met de aftakeling van het milieu, politieke instabiliteit, voedselonzekerheid en armoede. Migratie komt immers vaak voort uit wanhoop: een gevoel van uitzichtloosheid om nog een deftig leven te kunnen leiden.

Een voorname factor is het verlies aan productieve gronden. Heel veel mensen zijn  immers afhankelijk van wat hun lap grond voortbrengt. Als die grond aftakelt of niet meer voorhanden is, hebben de bewoners maar één keuze: wegtrekken naar betere oorden. Het fenomeen stelt zich het scherpst in Afrika: 90% van de economie hangt er af van klimaat- en neerslaggevoelige landbouw.

 
Materiële rijkdom

Ofwel zetten we resoluut in op een duurzaam landbeheer, ofwel raken in de loop van de komende 30 jaar meer dan 1 miljard arme en kwetsbare mensen in overlevings- of migratiemodus. Betere gronden zullen dan ook dé duurzame basis vormen voor meer en betere landbouwopbrengsten waardoor kleinere boeren over meer voedsel en inkomsten beschikken. Meteen worden volksexodussen en grondconflicten vermeden. En als bodems dankzij een correct beheer meer opbrengen, bieden ze jongeren een waardige job en een deftig inkomen. En al zeker als het geproduceerde voedsel verwerkt wordt en er een duurzame toeristische sector wordt uitgebouwd. Productieve gronden zijn dus wel degelijk “bijna tijdloze instrumenten” om materiële rijkdom te verwerven !

Deze werelddag wil iedere wereldburger eraan herinneren dat woestijnvorming geen blijvende verdoemenis is. Het fenomeen kan immers doeltreffend aangepakt worden met afdoende oplossingen en dankzij samenwerking met alle maatschappelijke niveaus.

 
Centraal evenement

De officiële dag van “de strijd tegen woestijnvorming” zal dit jaar doorgaan in Ouagadougou, Burkina Faso, één van de Belgische partnerlanden. Het zal er gehuisvest worden door het Ministerie van Leefmilieu, Groene Economie en Klimaatsverandering. De Sahel is immers ook dé regio waar maatregelen genomen werden om migratie en bodemdegradatie tegen te gaan. Al vanaf de vroege 80-er jaren probeerde men er het land te herstellen met behulp van traditionele technieken zoals zaï (aanplanten in een halfmaanvormige geul,  Glo.be 3/2015 (PDF, 6.05 MB)). Burkina Faso wil landdegradatieneutraal zijn tegen 2030 en zal op 17 juni aan de wereld tonen welke acties het land al ondernomen heeft. Het wil andere landen aansporen om hetzelfde te doen.

Ter herinnering: 2,5% van de Belgische Officiële Ontwikkelingshulp (ODA) financiert rechtstreeks de strijd tegen woestijnvorming. Op jaarbasis helpt 100 miljoen euro van de Belgische ODA tegen droogte en woestijnvorming.

 

VN-Conventie ter bestrijding van Woestijnvorming

De VN-Conventie ter bestrijding van Woestijnvorming (UNCDD) is het enige wettelijk bindende internationaal akkoord over landthema’s. De Conventie promoot goed landbeheer. Zijn 195 partijen - aangesloten landen - willen via partnerschappen de Conventie in de praktijk brengen en de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) halen. Einddoel: onze grond beschermen tegen overdadig gebruik en droogte opdat hij ons kan blijven voorzien van voedsel, water en energie. Door het land duurzaam te beheren en door ervoor te zorgen dat geen land meer kapot gaat, nu en in de toekomst, beperken we de impact van klimaatverandering, vermijden we conflicten over natuurlijke hulpbronnen en helpen we gemeenschappen bloeien.

 
 
World Day to Combat Desertification