Ministers Wilmès en Kitir herbevestigen Belgisch engagement voor de gendergelijkheid en mensenrechten van vrouwen en meisjes

8 maart is Internationale Vrouwendag. Vicepremier en Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès en Minister van Ontwikkelingssamenwerking en Grootstedenbeleid Meryame Kitir benadrukken dat de bevordering en bescherming van vrouwenrechten een prioriteit van het Belgisch buitenlands beleid en ontwikkelingssamenwerking is en blijft: “Het realiseren van gendergelijkheid is wereldwijd een van de grootste uitdagingen waar we voor staan”, zei Minister Wilmès enkele dagen geleden voor de Mensenrechtenraad. “Bij onze contacten met onze partners overal ter wereld, zien we dat vrouwen dikwijls het verschil maken. Zij staan voor empathie en solidariteit en nemen daardoor goede beslissingen” aldus Minister Kitir.

Bovendien groeit de laatste jaren in de multilaterale fora steeds meer georganiseerde tegenstand tegen de gendergelijkheid agenda vanuit conservatieve hoek, die het verworven ‘acquis’ steeds meer in vraag stelt. Daarbij wordt het belang van het ‘gezin’ (eng gedefinieerd als een gehuwd heteroseksueel koppel) en de rol van de vrouw daarin onderlijnd, en worden bepaalde concepten met nadruk geviseerd, zoals seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRHR), comprehensive sexuality education tot zelfs het begrip gendergelijkheid zelf.

De Belgische diplomatie en ontwikkelingssamenwerking blijven dan ook actief op dit thema en staat internationaal bekend als sterk voorvechter van de rechten van vrouwen en meisjes, de strijd tegen genderdiscriminatie en gendergerelateerd geweld en een belangrijke rol voor het maatschappelijke middenveld. Gendergelijkheid is bovendien niet mogelijk als de seksuele en reproductieve rechten niet gewaarborgd zijn, met inbegrip van de toegang tot informatie en tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten. Deze toegang moet in ruime zin worden opgevat en doorheen de hele levensloop worden voorzien.Vrouwen en meisjes dienen ook zelf hun rol te kunnen kiezen in de samenleving en niet tot de familiale of privésfeer beperkt worden.

Ons land kaart deze onderwerpen regelmatig aan met andere landen, tijdens bilaterale ontmoetingen, in het kader van de Europese Unie en in regionale en multilaterale fora, zoals de Verenigde Naties en de Raad van Europa. Zoals elk jaar zal België deelnemen aan de Commissie voor de Status van de Vrouw, die op 15 maart haar 65ste sessie begint. Minister Wilmès zal de Belgische delegatie leiden bij deze virtuele sessie die focust op de versterking van de deelname van vrouwen aan besluitvorming.

Om het Belgisch engagement te bestendigen en versterken, zal ons land zich ook aansluiten bij het Generation Equality Forum, dat door UN Women georganiseerd wordt ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van de Wereldvrouwenconferentie in Beijing. Tijdens dit forum zullen diverse partners (middenveld, overheden, de privésector, steden, parlementen, etc.) samen concrete acties ondernemen in het kader van zes actiecoalities voor gendergelijkheid. België zal zich hierbij focussen op de actiecoalities gendergerelateerd geweld en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.

De Belgische ontwikkelingssamenwerking financiert multilaterale organisaties die de gelijkheid van mannen en vrouwen en de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten willen bevorderen. In dit verband verstrekt België 4 miljoen euro per jaar aan basisfinanciering aan UN-Women en 9 miljoen euro per jaar aan het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (UNFPA). Daarnaast is in de zomer van 2020 een oproep voor "gendergerelateerd gewelden en COVID-19"-projecten gelanceerd, die gericht is op het verzachten van de effecten van COVID op bevolkingsgroepen door het ondersteunen van de strijd tegen gendergerelateerd geweld, met name tegen vrouwen en meisjes. In de loop van dit jaar zal een nieuwe "gender"-oproep voor 5 miljoen euro worden gelanceerd om projecten te financieren die als hoofddoel hebben gendergelijkheid te verwezenlijken (SDG5).

Gendergelijkheid is een structurele en transversale kwestie die andere verschillen overstijgt. Sociale bescherming, klimaat, de strijd tegen gendergerelateerd geweld, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, transformatieve masculiniteiten, leiderschap en participatie van vrouwen zijn allemaal prioritaire actiedomeinen die minister Kitir heeft vastgelegd voor de Belgische actie inzake ontwikkelingssamenwerking, waarbij ze gendermainstreaming actief wil bevorderen.

De COVID-19-pandemie heeft een bijzonder negatieve invloed op de mensenrechten van vrouwen en meisjes. De COVID-19-pandemie heeft de bestaande ongelijkheden verscherpt en de meest kwetsbare groepen hard getroffen, waaronder vrouwen en meisjes. De beheersingsmaatregelen hebben geleid tot een toename van gender-gerelateerd geweld. Deze crisis heeft duidelijk gemaakt dat 70% van de gezondheidswerkers en maatschappelijk werkers in de wereld vrouwen zijn en dat zij vaak minder betaald worden en minder in aanmerking worden genomen. Vanuit gezondheidsperspectief heeft de inperking geleid tot een beperking van de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, hetgeen kan leiden tot hogere percentages moedersterfte en -ziekte, tienerzwangerschappen en infecties met HIV en andere seksueel overdraagbare ziekten. Op het niveau van de werkgelegenheid in lage- en middeninkomenslanden lopen vrouwen, die de meerderheid van de werknemers in de informele sector uitmaken, bovendien meer kans om ontslagen te worden of hun baan te verliezen. In het licht van deze dramatische situatie onderneemt de Belgische ontwikkelingssamenwerking actie in het kader van het antwoord op COVID-19.

Gelijkheid van mannen en vrouwen is ook een uitdaging binnen de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Ondanks een wijdverbreid bewustzijn en de uitvoering van gerichte maatregelen in de afgelopen jaren, blijven vrouwen ondervertegenwoordigd, ook in hogere rangen en functies. Op 8 maart zal minister Wilmès virtueel in gesprek gaan met het personeel van de FOD. Dit maakt deel uit van een reeks acties die tot doel hebben de problemen beter te begrijpen en de uitdagingen aan te pakken met betrekking tot de plaats van de vrouw in de Belgische diplomatie, ook in leidinggevende en managementfuncties. De gelijkheid van mannen en vrouwen moet een van de leidende beginselen van ons managementbeleid zijn, met name om de collectieve bewustwording te bevorderen en bepaalde reflexen te veranderen.

Ter gelegenheid van deze Internationale Vrouwendag mobiliseren de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en het hele Belgische diplomatieke netwerk in het buitenland zich rond het thema #ChooseToChallenge om gendervooroordelen en genderongelijkheid aan de kaak te stellen. U kunt onze berichten en acties volgen op sociale netwerken met de hashtag #ChooseToChallenge.